{"id":991173,"date":"2024-08-10T04:33:30","date_gmt":"2024-08-10T01:33:30","guid":{"rendered":"https:\/\/www.wayanatapas.com\/?p=991173"},"modified":"2026-07-14T10:57:46","modified_gmt":"2026-07-14T07:57:46","slug":"sarap-omrunuzu-kisaltiyor-birakir-misiniz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wayanatapas.com\/en\/sarap-omrunuzu-kisaltiyor-birakir-misiniz\/","title":{"rendered":"\u015earap \u00d6mr\u00fcn\u00fcz\u00fc K\u0131salt\u0131yor. B\u0131rak\u0131r m\u0131s\u0131n\u0131z?"},"content":{"rendered":"
\r\n

Kadehlerin sundu\u011fu estetik hazz\u0131n \u00f6tesinde, bu asil s\u0131v\u0131n\u0131n insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6m\u00fcr \u00fczerindeki t\u0131bbi etkileri her d\u00f6nem b\u00fcy\u00fck bir tart\u0131\u015fma konusu olmu\u015ftur. Yaz\u0131lar\u0131n\u0131 ilgiyle izledi\u011fim deneyimli \u015farap yazar\u0131 Tom Wark, ge\u00e7ti\u011fimiz g\u00fcnlerde ilgin\u00e7 bir bilgiyi payla\u015f\u0131p yorumlad\u0131. Kanadal\u0131 bir uzman olan Dr. Tim Stockwell taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nan bir raporda, uzun zamand\u0131r s\u00fcrd\u00fcr\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmalardan elde edilen sonu\u00e7lar payla\u015f\u0131lm\u0131\u015f. Bu raporda Dr. Stockwell adeta nokta at\u0131\u015f\u0131 yaparak t\u00fcketece\u011fimiz alkoll\u00fc i\u00e7eceklerin ya\u015fam s\u00fcremiz \u00fczerindeki etkisini kesin ifadelerle dile getirmi\u015f.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Rapora g\u00f6re haftada iki kadeh t\u00fcketmek ya\u015fam s\u00fcrenizi alt\u0131 g\u00fcn k\u0131salt\u0131yor. E\u011fer her g\u00fcn bir kadeh t\u00fcketirseniz, toplam ya\u015fam s\u00fcreniz 2,5 ay k\u0131sal\u0131yor.<\/strong><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

E\u011fer arkada\u015flar\u0131n\u0131zla geyik muhabbeti esnas\u0131nda bu s\u00f6zleri s\u00f6yleseniz, zaten sohbet bitince bu s\u00f6zler u\u00e7ar gider. Ama i\u015f resm\u00ee bir raporla kamuoyuyla payla\u015f\u0131l\u0131nca art\u0131k ciddiye al\u0131nmas\u0131 gereken bir bulguyla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Asl\u0131na bakarsan\u0131z, kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rma yapmak i\u00e7in parametrelerimiz son derece net: neden vazge\u00e7memiz gerekiyor ve kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda ne elde edece\u011fiz.<\/p>\r\n

Frans\u0131z Paradoksu: Biyo-Kimyasal Kalkan Olarak Polifenoller<\/p>\r\n

\u015earap ve sa\u011fl\u0131k aras\u0131ndaki o karma\u015f\u0131k ili\u015fkiyi t\u0131bbi literat\u00fcre “Frans\u0131z Paradoksu” (French Paradox) ad\u0131yla sokan as\u0131l olgu, k\u0131rm\u0131z\u0131 \u015farab\u0131n kabu\u011funda yo\u011fun olarak sentezlenen polifenolik bile\u015fikler ve \u00f6zellikle “resveratrol” adl\u0131 mucizevi antioksidand\u0131r. Akdeniz havzas\u0131nda, \u00f6zellikle Fransa’n\u0131n g\u00fcney k\u0131rsal\u0131nda doymu\u015f ya\u011f t\u00fcketiminin son derece y\u00fcksek olmas\u0131na ra\u011fmen kalp-damar hastal\u0131klar\u0131 oran\u0131n\u0131n \u015fa\u015f\u0131rt\u0131c\u0131 d\u00fczeyde d\u00fc\u015f\u00fck \u00e7\u0131kmas\u0131, as\u0131rl\u0131k kadehlerin s\u0131rr\u0131nda gizlidir. Resveratrol, damar i\u00e7i endotel h\u00fccrelerinin elastikiyetini koruyarak p\u0131ht\u0131la\u015fma risklerini azaltan ve “k\u00f6t\u00fc kolesterol” olarak bilinen LDL’nin oksidasyonunu yava\u015flatan rasyonel bir biyokimyasal kalkand\u0131r. Elbette bu kimyasal kalkan\u0131n koruyucu g\u00fcc\u00fc, tamamen “kontroll\u00fc ve dengeli t\u00fcketim” prensibine sad\u0131k kal\u0131nmas\u0131yla do\u011frudan ili\u015fkilidir; zira enolojide de t\u0131pta da her maddenin nihai etkisini belirleyen tek parametre dozdur.<\/p>\r\n

Well-Being Felsefesi: Nicel \u00d6m\u00fcr ile Nitelikli Ya\u015fam Aras\u0131ndaki Denge<\/p>\r\n

Modern t\u0131p ve koruyucu sa\u011fl\u0131k yakla\u015f\u0131mlar\u0131, insan ya\u015fam\u0131n\u0131 art\u0131k sadece “niceliksel bir zaman s\u00fcresi” (ka\u00e7 y\u0131l ya\u015fand\u0131\u011f\u0131) \u00fczerinden de\u011fil, “niteliksel bir esenlik ve doyum” (well-being \/ hayat kalitesi) parametreleriyle tan\u0131mlamaktad\u0131r. \u015earap; as\u0131rlar boyunca dost sofralar\u0131n\u0131n, entelekt\u00fcel payla\u015f\u0131mlar\u0131n, yava\u015f zaman\u0131n ve derinle\u015fen sosyalle\u015fme rit\u00fcellerinin en asil e\u015flik\u00e7isi olmu\u015ftur. Bir kadehin zihni g\u00fcndelik stres dalgalar\u0131ndan ar\u0131nd\u0131ran, kortizol seviyelerini dengeleyen ve insan\u0131 o “\u015fimdi” felsefesine (mindfulness) sabitleyen spirit\u00fcel g\u00fcc\u00fc, biyolojik birer \u00f6m\u00fcr \u00f6l\u00e7erle kolayca hesaplanamaz. Sadece yasak\u00e7\u0131, tektiple\u015ftirici ve rasyonel olmayan dogmalarla keyifleri tamamen reddetmek, insan\u0131 belki biyolojik olarak steril tutabilir, ancak ruhsal ve sosyal olarak \u00e7\u00f6lle\u015ftirmektedir. \u00d6nemli olan, bedene ve zihne sayg\u0131 duyarak, kadehin sundu\u011fu o estetik hazz\u0131 hayat kalitesinin asil bir par\u00e7as\u0131 haline getirebilmektir.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Bu sat\u0131rlar\u0131n yazar\u0131, ya\u015f\u0131 kemale erenlerden. Dolay\u0131s\u0131yla bizler, yani ya\u015f\u0131 60 ve \u00fczerinde olanlar, en k\u0131ymetli hazinenin zaman oldu\u011funu ya\u015fayarak \u00f6\u011frendik. Ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131n kalan k\u0131sm\u0131nda bu g\u00fcnler oransal olarak gen\u00e7lerinkinden daha b\u00fcy\u00fck paya sahip. Ayr\u0131ca can tatl\u0131, kimse hayat\u0131 dolu dolu ya\u015famadan b\u0131rak\u0131p gitmek istemez.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Ama ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131n i\u00e7eri\u011fini (b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde) kendimiz belirliyoruz. E\u011fitim ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131n sonuna kadar ge\u00e7en s\u00fcrede bu kontrol t\u00fcm\u00fcyle bizde olmasa da, sonras\u0131ndaki s\u00fcre\u00e7lerin hepsini kendi verdi\u011fimiz kararlar \u015fekillendiriyor. Hangi i\u015fi yapaca\u011f\u0131m\u0131za, ne kadar \u00e7al\u0131\u015faca\u011f\u0131m\u0131za, ya\u015fam\u0131n anlam\u0131n\u0131n ne oldu\u011funa ili\u015fkin varolu\u015fsal tespitlere ba\u011fl\u0131 olarak i\u00e7ine ne koyaca\u011f\u0131m\u0131za biz karar veriyoruz. Bu kararlar aras\u0131nda yer alan alt ba\u015fl\u0131klardan birisi de i\u00e7ki i\u00e7ip i\u00e7meyece\u011fimiz, i\u00e7meye karar verirsek ne kadar i\u00e7ece\u011fimiz. \u015eimdi bu se\u00e7imi yaparken hesaba katmam\u0131z gereken bir parametre var. \u00c7\u00fcnk\u00fc verece\u011fimiz karar\u0131n ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131 ne kadar k\u0131saltabilece\u011fini art\u0131k biliyoruz.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

And the million-dollar question: Would you give up wine to extend your life by 6 to 75 days?<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Ne kadar s\u00fcbjektif, de\u011fil mi? Tabii baz\u0131 ba\u015fka parametreler de i\u015fin i\u00e7ine girecek. \u00d6rne\u011fin, hi\u00e7birimiz ne kadar ya\u015fayaca\u011f\u0131m\u0131z\u0131 bilmiyoruz. \u00d6l\u00fcm \u00e7e\u015fitli formlarda geliyor insan\u0131n kar\u015f\u0131s\u0131na. Ayr\u0131ca en \u00e7ok hay\u0131fland\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015feylerin ba\u015f\u0131nda hayata doyamadan, gencecik ya\u015fta gidenler gelmiyor mu? Gen\u00e7 ya\u015fta kaybettiklerimizin cenazeleri beni hep \u00e7ok h\u00fcz\u00fcnlendirmi\u015ftir. Mezarl\u0131\u011fa kadar gitti\u011fimde defin t\u00f6reni bittikten sonra bile kabristandan ayr\u0131lmakta zorland\u0131\u011f\u0131m\u0131 \u00e7ok iyi biliyorum. Ama bu kasvetli k\u0131sm\u0131 b\u0131rakal\u0131m ve sosyal medyada yapaca\u011f\u0131m\u0131z bir anketten s\u00f6z edelim:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

The question is:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u201cHaftada iki kez birer kadeh \u015farap i\u00e7erseniz, ya\u015fam s\u00fcreniz 6 g\u00fcn k\u0131salacak.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Her g\u00fcn birer kadeh i\u00e7erseniz, ya\u015fam s\u00fcreniz 75 g\u00fcn k\u0131salacak.\u201d<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

In light of these concrete findings, please make your choice:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n