{"id":992422,"date":"2026-05-15T23:36:37","date_gmt":"2026-05-15T20:36:37","guid":{"rendered":"https:\/\/www.wayanatapas.com\/?p=992422"},"modified":"2026-07-04T15:33:55","modified_gmt":"2026-07-04T12:33:55","slug":"bagcilik-ve-sarap-politikalari-uruguayin-yasayan-kultur-modeli","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wayanatapas.com\/en\/bagcilik-ve-sarap-politikalari-uruguayin-yasayan-kultur-modeli\/","title":{"rendered":"Ba\u011fc\u0131l\u0131k ve \u015earap\u00e7\u0131l\u0131k Politikalar\u0131: Uruguay\u2019\u0131n Fark\u0131"},"content":{"rendered":"
\n

\u00c7ok uzaklardan, G\u00fcney Amerikal\u0131 uzak kom\u015fumuz Uruguay\u2019dan \u015farab\u0131 \u201cya\u015fayan k\u00fclt\u00fcr\u201d olarak tescillemesi haberini al\u0131nca \u00e7ok \u015fa\u015f\u0131rd\u0131k. \u015ea\u015fk\u0131nl\u0131klar\u0131n \u00e7e\u015fitleri vard\u0131r, hepimiz biliriz. Ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z haberin i\u00e7eri\u011fi, ya\u015fayaca\u011f\u0131m\u0131z \u015fa\u015fk\u0131nl\u0131\u011f\u0131n nas\u0131l olaca\u011f\u0131n\u0131 da belirler. Kimi zaman daha \u00e7ok endi\u015felenmemize sebep olur. Kimi zaman da bizi yenileyen bir enerjiyle dolmam\u0131z\u0131 sa\u011flar. Uruguay haberi, tahmin edece\u011finiz gibi, i\u00e7imizi memnuniyet ve sevin\u00e7le doldurdu, bize enerji verdi. Biz de \u015farap politikalar\u0131 konusundaki yaz\u0131lardan birini Uruguay’a ay\u0131rd\u0131k.<\/p>\n

Uzun zamand\u0131r kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u015farap t\u00fcketiminin d\u00fc\u015fmekte olan say\u0131lar\u0131, s\u00f6k\u00fclmekte olan ba\u011f alanlar\u0131, kapanan \u015faraphaneler gibi olumsuz haberlerden sonra bir devletin \u015farab\u0131 birinci derecede korumaya de\u011fer kabul edip \u201cya\u015fayan k\u00fclt\u00fcr\u201d olarak tescil etmesi, do\u011frusu ya, ila\u00e7 gibi geldi.<\/p>\n

Uruguay d\u0131\u015f\u0131ndaki \u00fclkelerde de ba\u011fc\u0131l\u0131k ve \u015farap\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 konusunda hayata ge\u00e7irilmi\u015f uygulamalar var. Bu uygulamalara ve Uruguay\u2019\u0131n \u00f6zg\u00fcn uygulamas\u0131na kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131rmal\u0131 olarak bakt\u0131k.<\/p>\n

\u00dclkelerin Farkl\u0131 Yakla\u015f\u0131mlar\u0131<\/h2>\n

Fransa: Hukuki Z\u0131rh ve Estetik Miras<\/h3>\n

Fransa\u2019n\u0131n yakla\u015f\u0131m\u0131 \u015farab\u0131 toplumsal bir sald\u0131r\u0131dan korumaya y\u00f6nelik. 2014 y\u0131l\u0131nda kabul edilen yasayla \u015farab\u0131 “ulusal miras” ilan ederek, alkol kar\u015f\u0131t\u0131 kat\u0131 reklam yasaklar\u0131n\u0131n (Loi \u00c9vin) \u015farab\u0131n k\u00fclt\u00fcrel anlat\u0131s\u0131n\u0131 bo\u011fmas\u0131n\u0131 engellemi\u015fler. Onlar i\u00e7in \u015farap korunmas\u0131 gereken bir peyzaj ve gastronomi<\/strong> unsuru.<\/p>\n

G\u00fcrcistan: “K\u00f6ken” Diplomasisi<\/h3>\n

G\u00fcrcistan, stratejisini tamamen “en eski” olma iddias\u0131 \u00fczerine kurmu\u015f. 8.000 y\u0131ll\u0131k Qvevri gelene\u011fini UNESCO \u00fczerinden tescilleyerek, \u015farab\u0131 bir d\u0131\u015f diplomasi arac\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrm\u00fc\u015fler. Yakla\u015f\u0131mlar\u0131 daha \u00e7ok arkeolojik ve antropolojik<\/strong> bir k\u00f6kene sahip \u00e7\u0131kma bi\u00e7imi.<\/p>\n

\u0130talya ve Portekiz: Muhafazak\u00e2r Bir Toprak ve Terroir Politikas\u0131<\/h3>\n

Bu \u00fclkeler \u015farab\u0131 belirli bir co\u011frafyaya (terroir) hapseder. UNESCO listelerindeki ba\u011f alanlar\u0131, bu topraklar\u0131n y\u00fczy\u0131llard\u0131r de\u011fi\u015fmeyen estetik ve teknik yap\u0131s\u0131n\u0131 korumay\u0131 ama\u00e7lar. Yakla\u015f\u0131mlar\u0131nda co\u011frafi ve mimari<\/strong> bir koruma kalkan\u0131 olu\u015fturmak esas.<\/p>\n

\"Uruguay
Uruguay \u015farab\u0131 “Ya\u015fayan K\u00fclt\u00fcr” olarak tescil etti.<\/figcaption><\/figure>\n

Uruguay\u2019\u0131 Farkl\u0131 K\u0131lan 3 Temel Yan<\/h2>\n

Uruguay\u2019\u0131n 22 Nisan 2026\u2019da imzalad\u0131\u011f\u0131 “Ya\u015fayan K\u00fclt\u00fcr”<\/strong> (Living Culture) bildirisi, yukar\u0131daki \u00f6rneklerden \u015fu y\u00f6nlerle keskin bir \u015fekilde ayr\u0131l\u0131yor:<\/p>\n

M\u00fczele\u015ftirmek Yerine Ya\u015fatmak (Programatik Yakla\u015f\u0131m)<\/h3>\n

Fransa veya \u0130talya\u2019n\u0131n yakla\u015f\u0131m\u0131 genellikle ge\u00e7mi\u015fi “dondurmaya” ve mevcut olan\u0131 “korumaya” y\u00f6nelik. Uruguay ise \u015farab\u0131 statik bir miras de\u011fil, dinamik ve geli\u015fen<\/strong> bir s\u00fcre\u00e7 olarak tan\u0131ml\u0131yor. “Ya\u015fayan K\u00fclt\u00fcr<\/em>” vurgusu, \u015farab\u0131n bug\u00fcn h\u00e2l\u00e2 toplumun damarlar\u0131nda akan, de\u011fi\u015fen ve gelece\u011fi \u015fekillendiren bir organizma oldu\u011funu kabul ediyor.<\/p>\n

Sekt\u00f6rel D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc K\u00fclt\u00fcrle Fonlamak<\/h3>\n

Uruguay, sadece “\u015farab\u0131m\u0131z de\u011ferlidir<\/em>” demiyor; bu k\u00fclt\u00fcrel tan\u0131m\u0131, ba\u011flar\u0131n yeniden d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc i\u00e7in bir yak\u0131t olarak kullan\u0131yor. Y\u00fcksek verimli \u00fcz\u00fcmlerin yerine nitelikli \u00e7e\u015fitlerin (Tannat, Albari\u00f1o) dikilmesini, sadece ekonomik bir te\u015fvik olarak de\u011fil, bu ya\u015fayan k\u00fclt\u00fcr\u00fc nitelikli hale getirme<\/strong> projesi olarak sunuyor. Yani k\u00fclt\u00fcr, end\u00fcstriyel inovasyonun k\u0131l\u0131f\u0131 de\u011fil, do\u011frudan motoru konumunda.<\/p>\n

Uruguay’\u0131n K\u00fcresel Ba\u015far\u0131 Getiren \u015earap Politikalar\u0131<\/h3>\n

Di\u011fer \u00fclkelerde \u015farap genellikle Tar\u0131m veya Turizm Bakanl\u0131\u011f\u0131’n\u0131n tekelindeyken; Uruguay\u2019da D\u0131\u015fi\u015fleri, E\u011fitim, K\u00fclt\u00fcr ve INAVI (Ulusal \u015earap Enstit\u00fcs\u00fc) tek bir imzada bulu\u015fmu\u015f. Bu, \u015farab\u0131n bir \u00fclkenin yumu\u015fak g\u00fcc\u00fc (soft power)<\/strong> olarak diplomasi masas\u0131na, bir kimlik unsuru<\/strong> olarak e\u011fitim m\u00fcfredat\u0131na ve bir ekonomik g\u00fc\u00e7<\/strong> olarak \u00fcretim sahas\u0131na ayn\u0131 anda inmesi demektir.<\/p>\n

T\u00fcrkiye \u0130\u00e7in \u00c7\u0131kar\u0131labilecek Dersler<\/h2>\n

\u00d6zellikle son bir y\u0131ld\u0131r, b\u0131kmadan usanmadan, ba\u011fc\u0131l\u0131k ve \u015farap\u00e7\u0131l\u0131k konusunda, \u00fclkemiz i\u00e7in geli\u015ftirilmekte olan ve yap\u0131labileceklerin neler oldu\u011funa kafa yormaya ve dikkat \u00e7ekmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Bu konuda pek \u00e7ok giri\u015fim var. Bu giri\u015fimlerde resm\u00ee kurulu\u015flar\u0131n katk\u0131s\u0131n\u0131n sembolik d\u00fczeyde kalmas\u0131 kayg\u0131 verici. Devletin g\u00fc\u00e7 ve olanaklar\u0131n\u0131n bu alanda kullan\u0131lmas\u0131 konusundaki isteksizlik, toplumda genel anlamda h\u00e2kim olan umutsuzlukla paralellik g\u00f6steriyor.<\/p>\n

WAYANA\u2019n\u0131n da bir par\u00e7as\u0131 oldu\u011fu Iter Vitis gibi Avrupa Birli\u011fi taraf\u0131ndan desteklenen projelere verilen deste\u011fin, Iter Vitis’in ana kurulu\u015f gayesi olan \u015farap s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcne yer verilmeden yap\u0131lmas\u0131 gibi kara mizah \u00f6rne\u011fi yakla\u015f\u0131mlar\u0131n \u00fclkemizi nereye getirdi\u011fini kayg\u0131yla izliyoruz.<\/p>\n

Yukar\u0131da \u00f6rnek olarak ele ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z Fransa, \u0130talya, Portekiz ve G\u00fcrcistan \u00f6rneklerinin hepsinden yararlanarak haz\u0131rlayabilece\u011fimiz ve onlar\u0131n hepsinden daha kapsay\u0131c\u0131 ve yetkin uygulamalar geli\u015ftirebilece\u011fimiz a\u015fik\u00e2r. Uygulanan engellemelerle \u00e7ap\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fclen ama niteli\u011fi y\u00fckselen bir \u015farap\u00e7\u0131l\u0131k ve bu \u015farap\u00e7\u0131l\u0131\u011f\u0131 besleyen bir ba\u011fc\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fcm\u00fcz var. Ama makro politikalarla desteklenmeyen projelerin uzun soluklu olmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn olmuyor. T\u00fcrkiye turizmi i\u00e7in alt\u0131n yumurtlayan tavuk olabilecek \u015farap\u00e7\u0131l\u0131k sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn desteklenmemesi, Uruguay gibi bu alanda \u00e7ok k\u0131sa bir ge\u00e7mi\u015fe sahip \u00fclkenin giri\u015fimiyle kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda umutsuzlu\u011fumuzu daha da art\u0131r\u0131yor.<\/p>\n

T\u00fcrkiye\u2019nin Tek \u0130htiyac\u0131 Yeni Bir Bak\u0131\u015f A\u00e7\u0131s\u0131<\/h2>\n

Benzetmeyi bilirsiniz: un-\u015feker-su. Bundan yap\u0131lacak helvan\u0131n nas\u0131l olaca\u011f\u0131, helvay\u0131 yapan\u0131n maharetine kal\u0131r. \u015eimdi sahip olduklar\u0131m\u0131za bak\u0131p nas\u0131l helva yapabilece\u011fimize bakal\u0131m:<\/p>\n

Ba\u011f alan\u0131:<\/h3>\n

D\u00fcnyan\u0131n be\u015finci en b\u00fcy\u00fck ba\u011f alan\u0131<\/p>\n

\u00dcz\u00fcm \u00e7e\u015fitlili\u011fi:<\/h3>\n

1.459 \u00e7e\u015fitle d\u00fcnyan\u0131n en zengin \u00e7e\u015fitlili\u011fi<\/p>\n

Asma tarihi:<\/h3>\n

Yabani \u00fcz\u00fcm\u00fcn 11.000 y\u0131l \u00f6nce evcille\u015ftirildi\u011fi co\u011frafya<\/p>\n

\u015earap tarihi:<\/h3>\n

G\u00fcrcistan ve Ermenistan\u2019la birlikte \u015farab\u0131n ilk ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 co\u011frafya<\/p>\n

E\u011fer yukar\u0131daki sermayeyle \u015fu andaki gibi bir helva yapabiliyorsak, vakit kaybetmeden yeni helva yapacaklar\u0131 bulmam\u0131zda fayda var.<\/p>\n

K\u00fcresel \u015farap politikalar\u0131, sekt\u00f6r\u00fcn gelece\u011fi ve \u00fclkelerin stratejik \u00fcretim modelleri ilginizi \u00e7ekiyorsa, blogumuzdaki di\u011fer ara\u015ft\u0131rmalara da g\u00f6z atabilirsiniz:<\/p>\n