{"id":991882,"date":"2025-09-13T22:03:12","date_gmt":"2025-09-13T19:03:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.wayanatapas.com\/?p=991882"},"modified":"2026-09-30T15:43:58","modified_gmt":"2026-09-30T12:43:58","slug":"sarabin-sorunu-ne-nasil-cozulur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.wayanatapas.com\/ja\/sarabin-sorunu-ne-nasil-cozulur\/","title":{"rendered":"\u015earab\u0131n Sorunu Ne? Nas\u0131l \u00c7\u00f6z\u00fcl\u00fcr?"},"content":{"rendered":"
\r\n

Bug\u00fcn k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte \u015farap end\u00fcstrisi, sadece ekonomik dalgalanmalarla de\u011fil, t\u00fcketici al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131n k\u00f6kten de\u011fi\u015fti\u011fi yap\u0131sal bir krizle m\u00fccadele ediyor. Hollanda merkezli Rabobank, tar\u0131m sekt\u00f6r\u00fcnde uzmanla\u015fan ve sekt\u00f6rel de\u011ferlendirmeleri profesyoneller taraf\u0131ndan dikkate al\u0131nan bir kurum. Rabobank\u2019In G\u0131da ve Tar\u0131m Ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 B\u00f6l\u00fcm\u00fc\u2019n\u00fcn y\u00f6neticisi Stephen Rannekleiv\u2019in, \u015farap sekt\u00f6r\u00fcne y\u00f6nelik de\u011ferlendirmelerinin yer ald\u0131\u011f\u0131 bir a\u00e7\u0131klamay\u0131 \u015farap d\u00fcnyas\u0131n\u0131 ilgiyle takip eden sizler i\u00e7in \u00f6zetledik.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Raporda kendi \u00fclkemizle ilgili herhangi bir de\u011fini aramay\u0131n, \u00e7\u00fcnk\u00fc yok. Ama T\u00fcrk \u015farap sekt\u00f6r\u00fc de d\u00fcnyada ya\u015fanan de\u011fi\u015fikliklerden h\u0131zla etkileniyor. Do\u011frudan bizim \u00fclkemizin bahsi ge\u00e7mese de hem analizlerden hem de \u00f6ng\u00f6r\u00fclerden bizler de yararlanabiliriz.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Rannekleiv, son \u00fc\u00e7 y\u0131ld\u0131r d\u00fczenli bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6steren \u015farap sat\u0131\u015flar\u0131n\u0131n hem yap\u0131sal hem de ge\u00e7ici nedenlerden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu d\u00fc\u015f\u00fc\u015flerin \u00f6nlenmesi i\u00e7in kullan\u0131labilecek \u00e7\u00f6z\u00fcmler de oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n<\/div>

\r\n
\"\u015earap\"<\/figure>\r\n<\/div><\/div>
\r\n\r\n\r\n

Yak\u0131n zamanda neler oldu?<\/h2>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u015eu ana kadar ya\u015fad\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 \u015f\u00f6yle \u00f6zetliyor: \u201cNeredeyse hi\u00e7bir b\u00fcy\u00fck pazar b\u00fcy\u00fcme e\u011filiminde de\u011fil\u2026 ABD\u2019de ise hem yerli hem yabanc\u0131 tedarik\u00e7iler i\u00e7in sat\u0131\u015flar 2022\u2019nin ortas\u0131ndan bu yana geriliyor, hem de olduk\u00e7a sert bir \u015fekilde \u2013 \u00f6yle ki herkesi haz\u0131rl\u0131ks\u0131z yakalad\u0131. Bu haz\u0131rl\u0131ks\u0131zl\u0131k sonucu ABD pazar\u0131nda bir arz fazlas\u0131 meydana geldi ve herkes b\u00fcy\u00fcmenin tekrardan nas\u0131l sa\u011flanaca\u011f\u0131na \u00e7\u00f6z\u00fcm aramaya ba\u015flad\u0131.\u201d<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

ABD pazar\u0131ndaki bu arz fazlas\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 \u00fcretimden de\u011fil, talep d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcnden kaynaklan\u0131yor; \u00f6zellikle ABD\u2019de \u015farap t\u00fcketimi finansal sorunlar y\u00fcz\u00fcnden geriledi. \u015e\u00f6yle hat\u0131rlayal\u0131m:<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

ABD \u015farap pazar\u0131 pandemide (2020\u20132021) b\u00fcy\u00fcm\u00fc\u015ft\u00fc ve b\u00fcy\u00fcmeyi, t\u00fcketicilerin evde kal\u0131p daha \u00e7ok t\u00fcketmeleri sa\u011flad\u0131. Ancak Rannekleiv, ABD\u2019de \u015farap talebindeki yava\u015flaman\u0131n asl\u0131nda Covid\u2019den \u00f6nce de kendini g\u00f6stermeye ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlat\u0131yor: \u201cT\u00fcketim hacmi d\u00fczle\u015fmeye ya da hafif negatif tarafa kaymaya ba\u015flam\u0131\u015ft\u0131. O d\u00f6nemde devam eden bir premiumla\u015fma s\u00fcreci vard\u0131; alt segmentte kay\u0131plar ya\u015fan\u0131yordu ama \u00fcst segment gayet iyi gidiyordu.\u201d<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Ama 2022\u2019de trend de\u011fi\u015fti. O s\u0131rada enflasyon sorunlar\u0131 g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015fland\u0131. Rannekleiv, d\u00fc\u015f\u00fc\u015flerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131n muhtemelen enflasyonla ilgili oldu\u011funu, \u00e7\u00fcnk\u00fc ABD\u2019de t\u00fcketicilerin harcanabilir gelirlerinin bask\u0131 alt\u0131nda ve azalma e\u011filiminde oldu\u011funa dikkat \u00e7ekiyor: \u201cT\u00fcketici g\u00fcveni adeta k\u00fcresel finans krizi g\u00fcnlerine ya da Covid\u2019in en k\u00f6t\u00fc d\u00f6nemine geri d\u00f6nm\u00fc\u015f durumda.\u201d<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Bu etkinin \u00f6rneklerini alkoll\u00fc i\u00e7kiler ve restoran sekt\u00f6r\u00fcnde g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz\u00fc s\u00f6yl\u00fcyor: \u201cT\u00fcketim k\u00fc\u00e7\u00fck \u015fi\u015felere kaym\u0131\u015f durumda \u2013 art\u0131k 750 ml alm\u0131yorlar \u2013 fiyat\/performans ar\u0131yorlar ve l\u00fcks restoranlardan \u00e7\u0131k\u0131p daha \u00e7ok h\u0131zl\u0131, casual restoranlara gidiyorlar.\u201d<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Ama \u015farab\u0131n d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcn tek nedenini sat\u0131n ama g\u00fcc\u00fcndeki d\u00fc\u015f\u00fc\u015fe ba\u011flaman\u0131n yan\u0131lt\u0131c\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131, ABD\u2019de, \u0131l\u0131ml\u0131 alkol t\u00fcketiminin bile sa\u011fl\u0131k \u00fczerindeki etkilerine dair g\u00f6r\u00fc\u015flerde bir de\u011fi\u015fimin de rol oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Buna ek olarak ABD t\u00fcketicisinin toplam yap\u0131s\u0131nda giderek daha \u00f6nemli hale gelen gen\u00e7 t\u00fcketicilerin, harcayacak paraya sahip olmad\u0131klar\u0131; b\u00fct\u00e7elerinin daha k\u0131s\u0131tl\u0131 oldu\u011fu da bir ger\u00e7ek.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Sonu\u00e7 olarak, Rannekleiv\u2019e g\u00f6re \u015farab\u0131n d\u00fc\u015f\u00fc\u015f\u00fcnde baz\u0131 nedenler \u201cyap\u0131sal\u201d, baz\u0131lar\u0131 ise \u201cge\u00e7ici.\u201d Ama ekonomik nedenli t\u00fcketim azalmas\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011funda, \u015farap fiyatlar\u0131ndaki art\u0131\u015f ve tarifelerin ek y\u00fck\u00fc nedeniyle \u201cenflasyonun kal\u0131c\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131\u201d s\u00f6yl\u00fcyor.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Yak\u0131n gelecekte neler olabilir?<\/h2>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u201cPeki t\u00fcketicilerin gelirleri, enflasyon seviyesine ger\u00e7ekten ne zaman yeti\u015fecek<\/em>?\u201d diye soruyor Rannekleiv ve ekliyor: \u201cT\u00fcketicilerin gelirleri ve b\u00fct\u00e7eleri Covid \u00f6ncesindeki seviyelere d\u00f6nseydi, o zaman belki bug\u00fcnk\u00fc \u015farap t\u00fcketimindeki d\u00fc\u015f\u00fc\u015fe bak\u0131p evet, bu ge\u00e7ici diyebilirdik.\u201d<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u015eimdilik ise bu durum \u015farap sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn k\u00e2rl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 etkileme potansiyeli ta\u015f\u0131yor \u2013 bu konu \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki ayki Drink Business konferans\u0131nda ele al\u0131nacak.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Rannekleiv zorlu\u011fu \u015f\u00f6yle \u00f6zetliyor: \u201c\u00dcreticiler i\u00e7in artan \u00fcretim maliyetleri var ve fiyat art\u0131\u015flar\u0131n\u0131 t\u00fcketiciye yans\u0131tmak ciddi bir sorun. \u015earaphaneler k\u00e2r marjlar\u0131n\u0131 korumak istiyor ama birim ba\u015f\u0131na k\u00e2rl\u0131l\u0131k kaybetmemek de kolay de\u011fil. Fiyat\u0131 y\u00fckselttik\u00e7e hacim kaybediyorsunuz, hacim d\u00fc\u015ft\u00fck\u00e7e sabit maliyet daha az \u015fi\u015feye yay\u0131l\u0131yor, bu da birim maliyeti art\u0131r\u0131yor.\u201d<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Bu geli\u015fme \u015farab\u0131n neden ABD\u2019de di\u011fer i\u00e7ki kategorilerine pazar kaybetti\u011fini de a\u00e7\u0131kl\u0131yor: \u201c\u00c7\u00fcnk\u00fc \u015farapta porsiyon ba\u015f\u0131na maliyet, bira ya da distile i\u00e7kilere g\u00f6re \u00e7ok daha y\u00fcksek, bu da t\u00fcketici i\u00e7in cayd\u0131r\u0131c\u0131 oluyor ve i\u00e7kiler, \u00f6zellikle distile olanlar, daha cazip hale geliyor.\u201d<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Peki ne yap\u0131labilir? \u201cZor, ama en az\u0131ndan ABD pazar\u0131nda, \u015farab\u0131 eri\u015filebilir ve ilgi \u00e7ekici k\u0131lacak giri\u015f seviyesi \u00fcr\u00fcnler yaratmakta pek iyi i\u015f \u00e7\u0131karmad\u0131k.<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Son 20 y\u0131lda ABD\u2019de yap\u0131lan t\u00fcm \u00e7abalar premiumla\u015fmaya odakland\u0131, t\u00fcketiciyi fiyat basamaklar\u0131nda yukar\u0131 ta\u015f\u0131maya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131 \u2013 ve t\u00fcm bunlar Boomers ve X ku\u015fa\u011f\u0131na y\u00f6nelikti. \u015eimdi ise elimizde gen\u00e7 bir ku\u015fak var ama onlar\u0131n partiye g\u00f6t\u00fcr\u00fcp gururla g\u00f6sterebilecekleri giri\u015f seviyesinde ilgi \u00e7ekici \u015farap markalar\u0131 yok.<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Sekt\u00f6r bunun fark\u0131nda ve \u00e7\u00f6zmek istiyor. Ama sorun \u015fu ki bug\u00fcn perakendeciler yeni \u015farap markalar\u0131 eklemekle ilgilenmiyor. Aksine, perakendeciler \u015faraba ayr\u0131lan raf alan\u0131n\u0131 art\u0131rmak de\u011fil, azaltmak istiyor. \u00d6zellikle de \u015fi\u015fesi 10 dolar alt\u0131 markalara pek ilgi g\u00f6stermiyorlar.\u201d<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Dolay\u0131s\u0131yla \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki zorluk, t\u00fcketiciye de\u011fer hik\u00e2yesini yeniden anlatacak, uygun fiyatl\u0131 ama ilgi \u00e7ekici markalar yaratmak. Gen\u00e7 t\u00fcketicilere hitap edecek, b\u00fct\u00e7elerine uygun, onlar\u0131 \u015faraba \u00e7ekecek markalar gerekiyor.\u201d<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

K\u00fcresel End\u00fcstride \u015earap K\u00fclt\u00fcr\u00fcn\u00fcn De\u011fi\u015fen Kodlar\u0131<\/h2>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u201c\u015earap sekt\u00f6r\u00fc hep ayn\u0131 hik\u00e2yeleri anlat\u0131yor: \u00fcz\u00fcm\u00fcn kalitesinden, aile ge\u00e7mi\u015finden, ba\u011flardan, \u015fatolardan s\u00f6z ediyorlar. Ama t\u00fcketiciyle ger\u00e7ek bir ba\u011f kurulam\u0131yor; ki\u015fisel ya da duygusal bir ba\u011f yok. Bu y\u00fczden markalar birbirlerinin\u00a0yerine ge\u00e7ebilir gibi g\u00f6r\u00fcn\u00fcyor.<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Oysa distile i\u00e7kiler t\u00fcketiciyle duygusal ba\u011f kurmakta \u00e7ok daha ba\u015far\u0131l\u0131. Ne olduklar\u0131 \u00e7ok net: anlat\u0131lar\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc ve t\u00fcketiciyle ba\u011f kurabiliyorlar.<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u00d6zetle, ABD\u2019de \u015faraba ayr\u0131lan raf alan\u0131n\u0131n azalmas\u0131 en zay\u0131f markalar\u0131 eliyor. Perakendeciler rafta hareket yaratmayan markalar\u0131 \u00e7\u0131kar\u0131yor. Bu da t\u00fcketiciyle ba\u011f kuramayan markalar\u0131n ay\u0131klanmas\u0131na yol a\u00e7\u0131yor.\u201d<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Bu endi\u015felerin yaratt\u0131\u011f\u0131 olumlu yanlar da var: \u201cRaflarda kalan markalar i\u00e7in adeta ate\u015fe benzin d\u00f6k\u00fclm\u00fc\u015f oluyor: ba\u015far\u0131l\u0131 olanlar \u00e7ok daha ba\u015far\u0131l\u0131 hale geliyor, ba\u015far\u0131s\u0131z olanlar ise ger\u00e7ekten zorlan\u0131yor. Yani ba\u011f kurabilenler rafta kal\u0131r ve azalan raf alan\u0131ndan bile fayda g\u00f6rebilir: kazananlar g\u00fc\u00e7lenecek, kaybedenler zorlanacak.\u201d<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Son olarak, genel tabloya bak\u0131nca Rannekleiv yine de iyimser:\u00a0<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

\u201cUzun vadede i\u015fin i\u00e7inde olanlar i\u00e7in baz\u0131 zorluklar var ama a\u015f\u0131labilir. \u015earap sekt\u00f6r\u00fc ge\u00e7mi\u015fte de iyi y\u0131llar ya\u015fad\u0131 ama d\u00f6ng\u00fcler de g\u00f6rd\u00fc. Bu da bitecek. Ne zaman? \u0130\u015fte b\u00fcy\u00fck soru bu. Ama biliyorsunuz, i\u015fler y\u00fckselirken sonsuza dek y\u00fckselecekmi\u015f gibi, d\u00fc\u015ferken de sonsuza dek d\u00fc\u015fecekmi\u015f gibi hissediyoruz \u2013 halbuki bu do\u011fru de\u011fil.\u201d<\/em><\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Peki, T\u00fcrk pazar\u0131 i\u00e7in neler diyebiliriz?<\/h2>\r\n\r\n\r\n\r\n

T\u00fcrkiye\u2019de \u015farap \u00fcretiminde siyasi r\u00fczgar\u0131n olumsuz bir y\u00f6nden esti\u011fi herkesce biliniyor. 2021 y\u0131l\u0131nda 82 milyon litre olarak a\u00e7\u0131klanan \u015farap \u00fcretim miktar\u0131n\u0131n 2023\u2019te 65 milyon litreye geriledi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. 2024 i\u00e7in sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir rakam\u0131 hen\u00fcz elde edemedik. Ama pazardaki hareketi g\u00f6zledi\u011fimizde daha iyiye gitmedi\u011fine i\u015faret eden g\u00f6stergeler var. Sat\u0131\u015f\u0131n\u0131 art\u0131ran \u00fcretici bulmak pek m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

ABD pazar\u0131nda daha \u00f6nceki y\u0131llarda g\u00f6r\u00fclen premium \u015farap \u00fcretme e\u011filiminin benzerini T\u00fcrk pazar\u0131nda da g\u00f6rd\u00fck. Bug\u00fcn i\u00e7inde bulundu\u011fumuz d\u00f6nemdeyse d\u00fc\u015f\u00fck fiyatl\u0131 \u00fcr\u00fcn segmenti i\u00e7in piyasaya yeni seriler s\u00fcrme e\u011filiminin yayg\u0131nla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz. \u00dclkemizde sat\u0131n alma g\u00fcc\u00fcn\u00fcn \u00e7ok keskin bir bi\u00e7imde d\u00fc\u015fmesi asl\u0131nda T\u00fcrk \u00fcreticileri de haz\u0131rl\u0131ks\u0131z yakalad\u0131. \u015eimdi yeni \u015fartlar\u0131 hesaba katan \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin ortaya \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Son S\u00f6z<\/h2>\r\n\r\n\r\n\r\n

G\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz gibi, ABD pazar\u0131 i\u00e7in haz\u0131rlanan raporun T\u00fcrk pazar\u0131na yans\u0131malar\u0131 b\u00fcy\u00fck paralellikler g\u00f6steriyor. T\u00fcrkiye\u2019nin ekonomik krizinin \u015farap \u00fczerindeki etkileri devam edecek. Ama her \u015feye ra\u011fmen T\u00fcrk pazar\u0131 farkl\u0131 dinamiklere de sahip. Ba\u015fka pazarlarda olmayan yeni \u00fcz\u00fcmlerden yap\u0131lan \u015faraplar, her \u015feye ra\u011fmen g\u00f6z\u00fcn\u00fc karart\u0131p \u015faraphane kuran ceng\u00e2verler olduk\u00e7a T\u00fcrk pazar\u0131ndan \u00fcmit kesilmeyecek.\u00a0<\/p>\r\n\r\n\r\n\r\n

Enseyi karartmayal\u0131m.<\/p>\r\n

K\u00fcresel \u015farap d\u00fcnyas\u0131ndaki bu yap\u0131sal d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, yeni nesil t\u00fcketici al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131n yaratt\u0131\u011f\u0131 krizler ve end\u00fcstrinin kurallar\u0131na kar\u015f\u0131 geli\u015ftirdi\u011fimiz \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc felsefe ilginizi \u00e7ekiyorsa, blogumuzdaki di\u011fer vizyoner analizlerimize da g\u00f6z atabilirsiniz:<\/p>\r\n