Anadolu, binlerce yıllık bağcılık geçmişiyle olağanüstü bir üzüm çeşitliliğine ev sahipliği yapıyor. Bugün Türkiye’de ticari olarak şarap üretiminde kullanılan 90 yerel üzüm çeşidi bulunuyor. Bunların bazıları çok iyi tanınıyor, bazılarıysa henüz keşfedilmeyi bekliyor.
WAYANA’da Anadolu’nun yerel üzüm çeşitlerinin izini sürüyoruz. Kökenlerini, yetiştikleri coğrafyaları, tarihlerini ve günümüzdeki yolculuklarını araştırıyor; bu toprakların üzüm mirasını farklı yönleriyle ele alıyoruz.
Öküzgözü, Gelinparmağı, Keçimemesi, Tahirnebi… Anadolu’nun üzüm adları nereden geliyor? Kimileri yetiştikleri coğrafyanın, kimileri insanların, kimileri de doğadan alınan benzetmelerin izlerini taşıyor. Halfeti’den Elâzığ’a, Elmalı’dan Anadolu’nun farklı yörelerine uzanarak üzüm adlarının nasıl doğduğunu, değiştiğini ve kültürel hafızamızda nasıl yaşadığını araştırıyoruz.
Malatya’nın Arapgir yöresinin bu koyu renk kabuklu şaraplık üzümü ilk kez 2025 yılında bir üreticimiz tarafından işlendi. Ama önümüzdeki yıllarda çok sayıda üreticinin Karamenüş örnekleriyle tanılacağız. Gelin, Karamenüşe yakından bakalım.
Halk arasında bir deyiş vardır: Mala sormuşlar “Kiminsin?” diye, “Ben de bilmem kiminim,” demiş. Aynı şeyi asmalar için de şöyle
Tek bir üzüm varyetesinin, bir önoloğun vizyonu ve milimetrik mahzen müdahaleleriyle kadehte nasıl büyüleyici bir kimlik bölünmesi yaşayabileceğini kanıtlıyoruz: Bir üzümün üç hali. Hasat zamanlamasının asidite ve şeker dengesi üzerindeki keskin rolünü, kabuk temasından (maserasyon) maya yönetimine kadar uygulanan farklı enolojik teknikleri; aynı asma kökünden sek, roze, dömisek veya köpüklü gibi bambaşka üç stil doğurabilmenin gizli formüllerini WAYANA’nın karşılaştırmalı tadım perspektifiyle mercek altına alıyoruz.
2014 yılında 20 yerel çeşitle başlayan yolculuğumuz, Temmuz 2026 güncellemesiyle tam 90 endemik üzüme ulaştı! Kolorko ile dünyaca ünlü Macar Furmint üzümünün bu yıl kesinleşen çarpıcı genetik kardeşliğinden, menümüze yeni eklenen saklı hazinelere kadar Anadolu bağcılığının en taze kayıtları ve güncellenen e-kitabımız yayında.
Anadolu, dünyanın en büyük üzüm genetik miraslarından birine sahip. Ancak bu zenginliğin önemli bir bölümü bugün hâlâ bilinmiyor. Bu yazıda, ilk kez ticari şaraba dönüştürülen 11 nadir Anadolu üzümünü, bu çeşitlerin keşif hikâyelerini ve yerel üzümlerin korunmasının neden önemli olduğunu ele alıyoruz.
Anadolu’nun kadim bağ mirası, küresel gastronomi dünyasında hak ettiği yeri bulabilir mi? Karkuş’tan Karasakız’a uzanan eşsiz şaraplık üzümlerimizin, yüksek katma değerli nitelikli ülke turizmine nasıl devasa bir katkı sağlayabileceğini ve bu potansiyeli gerçeğe dönüştürmek için atılması gereken stratejik adımları inceliyoruz.
Toroslar’ın yüksek rakımlı Elmalı teruarında bir ampelografi devrimi: Likya. Anadolu’nun unutulmaya yüz tutmuş, tamamen kaybolmanın eşiğine gelmiş kadim gen miraslarından Acıkara ve Merzifon Karası gibi saklı varyeteleri büyük bir inatla gün yüzüne çıkaran Likya Şarapları’nın, Türk üzüm dünyasına ve yerel bağcılık literatürüne kattığı o paha biçilemez tarihsel ve sektörel değerleri mercek altına alıyoruz.
Anadolu’nun kadim gen havuzundan süzülen, Güneydoğu’nun sıcak ve kalkerli topraklarında karakter kazanan sarsıcı bir yerel kırmızı: Horoskarası. Yüksek asiditesi, güçlü tanen yapısı ve koyu orman meyvelerinden baharatlara uzanan zengin aromatik derinliğiyle öne çıkan bu az bilinen varyetenin tarihsel serüvenini, teruar uyumunu ve Türk şarapçılığının geleceğindeki o büyük potansiyelini WAYANA perspektifiyle mercek altına alıyoruz.
Toros Dağları’nda yeniden keşfedilen yerel üzüm çeşitlerinin hikâyesini keşfedin. Likya Şarapları’nın yaklaşık otuz yıllık araştırmaları sayesinde Acıkara, Fersun, Çalıbağ ve daha birçok unutulmuş üzüm yeniden Anadolu bağlarına ve şarap dünyasına kazandırılıyor.
