Anadolu’nun zengin bağcılık coğrafyasında tarih öncesi bir rota haritası üzerinden üreticilerin izini sürerken, her şaraplık bölgenin asma köklerine apayrı bir jeolojik karakter üflediğini görürüz. Böyle bir jeolojik özelliğe sahip olan İç Ege’de ülkemizin dördüncü bağ rotası, geçtiğimiz günlerde bir kolektif girişim olarak yedi üretici tarafından hayata geçirildi. Başlangıçta bir platform olarak gördüğümüz Lidya Antik Bağ Rotası girişimi dernekleşme sürecini de bir taraftan yürütüyor.

Kula Volkanizması: Katakekaumene Antik Bağ Rota Yapısı

Lidya antik bağ rotasındaki üreticileri küresel şarap haritasında eşsiz kılan en radikal coğrafi değişken, Strabon’un antik coğrafya metinlerinde “Katakekaumene” yani “Yanık Ülke” olarak adlandırılan Kula ve Salihli hattındaki volkanik bölge yapısıdır. Binlerce yıl önce püsküren lavların donmasıyla oluşan siyah bazaltik topraklar, tüfler ve çakıllı mineral kırılımları, asma kökleri için muazzam bir drenaj ve ısı depolama avantajı sunar. Gündüz güneş ısısını emen bu koyu renkli taşlar, gece serinliğinde ısıyı yavaşça köklere geri vererek üzümün fenolik olgunlaşmasını kusursuzlaştırır. Bu volkanik teruarda yetişen üzümlerden elde edilen şaraplar, kadehte dışarıdan taklit edilmesi imkânsız olan dumanlı, tütsülü, çakmaktaşımsı bir mineralite ve diri bir asidite omurgası sergiler. Lidya üreticileri sadece bir tarım faaliyeti yürütmemekte; lavların asırlık hafızasını kadehlere doldurmaktadır.

Bölgesel Mikroklima ve Antik Rotaların Modern Gastronomi Gücü

Ege’nin deniz etkisinden iç bölgelere doğru geçiş kuşağında yer alan Lidya rotası, yüksek rakımlı dağ platoları ile Gediz Havzası’nın sıcak vadi tabanlarının kesiştiği çok özel bir mikroklimaya sahiptir. Bu coğrafi yapı, üreticilerin hem erken olgunlaşan aromatik beyazları (örneğin Narince ve Viognier) hem de uzun ve sabırlı bir olgunlaşma dönemi isteyen gövdeli kırmızılar ile bölgenin emektar Karasakız varyetelerini aynı yüksek kalitede işlemesine olanak tanır. Antik çağlarda Sardes antik kentinden başlayıp Akdeniz limanlarına amforalarla taşınan bu şaraplar, bugün modern butik üreticilerin mahzen mimarisi, tadım odaları ve gastronomi turizmi (bağ rotası destinasyonları) yatırımlarıyla küresel bir rönesans yaşamaktadır. Lidya’nın modern öncüleri, parayı bulan bu kadim uygarlığın asıl büyük zenginliğinin asma köklerinde saklandığını tüm dünyaya yeniden kanıtlamaktadır.

Wine lovers might not immediately recognize these producers by their regions, but we’re confident many will be familiar with their wines. Once you see the names, you’ll likely agree:

• Heraki
• Kastro Tireli
• Nif Bağları
• Pendore Bağları
• Selendi
• Sobran Bağları
• Yanık Ülke

Heraki

Şarap profesyoneli bir çiftin vücuda getirdiği, yedi üretici arasındaki en genç marka. Kendi markaları için yürüttükleri çalışmaların yanı sıra sektöre hizmet vermeyi de sürdüren çiftin özgün şişe seçimleriyle öne çıkan nitelikli şarapları var. Diğer üreticilerin kendi bağları olmasına karşılık, Heraki anlaşmalı bağlarından hasat ettiği üzümleri işliyor.

Kastro Tireli

Bölgenin yerlisi bir ailenin şarap tutkusuyla ortaya çıkmış. 2004 yılında dikilen ilk asmalardan bu yana nitelikli şaraplar yapmanın peşinden koşan Kastro Tireli, bağların farklı teruar özelliklerine göre yaptığı seçimlerle üzümlerini çeşitlendirmiş. Kastro Tireli beyaz şaraplarda kültür mayası kullanıyor, ama kırmızı şarapları doğal mayaya şans verip kendiliğinden mayalanma usulüyle üretiyor.

Nif Bağları

Adını bulundukları bölge olan Kemalpaşa’nın eski adı Nymphaion’dan alıyor. Yaklaşık 400 dönümlük bağ alanı içinde 2004 yılında kurulan Nif Bağları hem Bornova Misketi gibi yerli endemik hem de Solaris gibi uzman ellerde geliştirilen üzümlerin şaraplarını üretiyor. Nif Bağları’nda kurucu jenerasyonla izleyen ikinci jenerasyon hâlen birlikte çalışıyor.

Pendore Bağları

Bu adıyla yeni duymuş olsanız bile, Kavaklıdere Şarapları’nın bir seri adı olarak görmüş olma olasılığınız çok yüksek. Türkiye’nin en eski ve köklü şarap üreticilerinden Kavaklıdere çatısı altında yer alan Pendore Bağları 2228 dönümlük bir alana yayılıyor. Bu büyük alan kendi içinde 77 parsele bölünmüş ve her parsel özgün teruvar özelliklerine göre işlenmek üzere tasarlanmış. Pendore adıyla şişelenen Öküzgözü ve Syrah’ın yanı sıra Bornova Misketi ve Malbec gibi, etiket adında Pendore bulunmayan şaraplar da bu bağların ürünü.

Sobran Bağları

2017 yılından bu yana şarap üretimi yapıyor. 60 dönümlük şaraplık üzüm bağlarında yetiştirilen üzümler arasında en ayırt edici olanı Nebbiolo. Ülkemizde başka bağlarda karşımıza çıkmayan Nebbiolo üzümünü, İtalya’da üretilen nitelikli kırmızı şaraplardan iyi tanıyoruz. Sobran Bağları işi bir adım ileriye götürüp Nebbiolo’yu kırmızı olarak işlediği gibi roze ve blanc de noir yöntemiyle beyaz olarak da işliyor.

Selendi

Kurucusu Akın Öngör’ün bankacı kimliğiyle öne çıksa da, kuruluşu 2000’lerin başına kadar uzanıyor. Önce şarap da yaparız, çiftlikle de oyalanırız diye başlayan macera ilerleyen dönemde yeni bağ alanlarının devreye girmesiyle bugünkü Selendi markasına evriliyor. Yöredeki yerleşim alanlarının adlarını taşıyan Moralı ve Sarnıç seri adlarıyla şarapları segmente eden Selendi, Akhisar blendinin her rekoltesinde farklı bir sanatçının özgün bir yapıtını etiketine taşıyor.

Yanık Ülke

Adını Divlit Yanardağı’nın koyu renkli volkanik topraklarından alan Yanık Ülke, Manisa’nın Kula ilçesinde 2007 yılında kurulmuş. Bugün 800 dönümlük bir alana yayılan bağlarda beyaz ve kırmızı şaraba elverişli 16 çeşit üzüm yetiştiriliyor. Yanık Ülke, bilinen uluslararası üzümlerin yanı sıra Gewürztraminer gibi beyazlara, Cataratto ve Nerello Mascalese gibi Sicilya kökenli kırmızılara da bağlarında yer veriyor.

Lidya Antik Bağ Rotası üreticilerinin hepsinin ortak noktası, her birinin bir aile kimliği taşıması. Ölçek ne kadar büyürse büyüsün, şarap sektörünün ayırt edici özelliği olan bu aile kimliği, markanın devamlılığı açısından hayati önem taşıyor. Kavaklıdere dışındaki firmalarda görev ilk ve ikinci kuşaklarda. Markalarımızın hepsine uzun ömür diliyoruz.

At WAYANA, we currently serve around 40 different wines from these seven producers. In other words, we share a long-standing and deeply rooted relationship with each of them. So when we first heard about the launch of the Lydian Ancient Vineyard Route, the idea of curating a tasting around it felt like an exciting and meaningful responsibility.

We sincerely hope that our contribution helps raise awareness of this special route, even in some small way.

Lidya’nın o simsiyah volkanik lav topraklarında, Katakekaumene coğrafyasının gücüyle yükselen bu modern butik üreticiler ve antik bağ rotaları ilginizi çekiyorsa, blogumuzdaki diğer nitelikli araştırmalarımıza da göz atabilirsiniz:

• Lidya’nın bu bazaltik ve tüflü toprak yapısının şaraba vurduğu o dumanlı mineral imzanın bir benzerini; bugün Kapadokya’nın volkanik tüf jips topraklarında, toprağa gömülü antik amforalar ve küpler içinde tamamen vahşi mayalarla hayat bulan o en çıplak doğal şarapçılık ekolünü görmek için Gelveri VIII. Dionysos Sempozyumu ve Amfora Şarapçılığı saha analizimizi inceleyebilirsiniz.

• Lidya üreticilerinin asmayı en ideal fenolik olgunluğa ulaştırmak için Kula’nın o özel sıcaklık dengelerinden yararlanma stratejisinin tam aksine; iklim krizine karşı asiditeyi asmanın hücrelerinde kilitgöz etmek adına bin metreyi aşan dağ platolarına tırmanan o koruyucu coğrafi ekolü okumak için Bağların Yüksekte Olması Şarabı Etkiler Mi? Yüksek Rakım ve Bölge Yapısı teknik kılavuzumuzu ziyaret edebilirsiniz.

• Lidya gibi antik çağlardan modern dünyaya uzanan bu zengin bağ rotalarının, Toros Dağları’nın gölgesinde Akdeniz’in o kavurucu sahil şeridinden bin metrelik zirvelere tırmanan o bir diğer muazzam rönesans parçasını adım adım keşfetmek için Unutulmuş Bir Teruvarın Yeniden Canlanışı: Elmalı Platosu coğrafi monografimize göz atabilirsiniz.

• Antik çağlarda Sardes’ten amforalarla yola çıkan bu yoğun şarapların tam aksine; modern tıp dünyasındaki yeni nesil zayıflama ilaçlarının beyindeki dopamin merkezlerini etkileyerek küresel alkol pazarında nasıl büyük bir hacim daralması riski yarattığını okumak için Ozempic ve Alkol: Bir Zayıflama İlacı Kadehleri Nasıl Boşaltıyor? kriz analizimize bakabilirsiniz.