İşimizin bize yüklediği görevlerden birisi şarap üreticilerimizi ziyaret etmek. Bu ziyaretler benim büyük bir zevkle yaptığım, çok şey öğrendiğim, zaten yakın olan ilişkilerimizi daha da güçlendirme fırsatı veren deneyimler. Ama ilk defa Ma’adra’ya yapmayı planladığım gezi için daha farklı ve karmaşık duygularla yola çıktım. Bir yandan çok ağır bir yangın felâketinin henüz yaralarını sarmaya çalışırken bu geziyi yapmam belki doğru değil diye düşünüyordum, diğer yandan da şimdi yapılacak gezinin daha değerli olacağı konusundaki hislerim ağır basıyordu.

Yangın sonrası Ma’adra’yla telefon görüşmeleri yapmıştık. Telefon görüşmelerinden aldığım izlenim, ilk şokun atlatıldığı ve yapılması gereken şeylerin hızla ve soğukkanlılıkla yapıldığı biçimindeydi. Doğrusu, bu da beni çok umutlandırmıştı. Bütün bunların yarattığı karmaşık duygularla Afşar’la sözleştiğimiz gibi öğle saatlerinde Ma’adra’ya ulaştım.

Ma’adra yolundaki manzara

Ma’adra’ya Çanakkale-İzmir duble yolu üzerindeki Altınova ayrımından çıkarak ulaşılıyor. Yaklaşık 30 dakika süren bu yolculuğun son 10 dakikalık bölümünde yangının etkilerini yolu çevreleyen bitki örtüsünde görmeye başladım. Kimi ağaçların tamamen siyah olmuş gövdelerine karşın, bazı ağaçların gövdelerinde belirgin yanık izleri varken üst kısımlarında yeşil yaprakların da var olduğunu görmek umutlarımı canlandırdı.

Ma’adra’ya yaklaşıp tesisi çevreleyen bağ alanına baktığım zaman, yangının derin izlerini gördüğümde, o tarifi zor hüzün yine hâkim olmaya başladı. Arabayı park edip restoran kısmına doğru uzanan sert yokuştan yavaş yavaş çıkarken bir yandan da gözüm kömür gibi görünen gövdelerin üzerindeki yeşil asma yapraklarına kayıyor. Bu gördüklerimi bir yandan hazmetmeye çalışırken, terasta minderleri sandalyelerin üzerine yerleştiren gençleri görüyorum. Her şeye rağmen Ma’adra’da hayat başlıyor.

Ma’adra: Kısa bir özet

Ülkemizdeki şarap markalarının neredeyse tamamı şaraba gönül veren ailelerin tutkularının eseri. Ma’adra da böyle. 2000’lerin başında şehirden uzaklaşmak için iyi bir yol olarak benimsenen fikir, 2004-2005 yıllarında yer seçimi aşamasına evrilmiş. Bugün Ma’adra’nın bulunduğu granit toprak yapısına sahip eğimli arazi, aynı zamanda cömert bir güneş ve rüzgâr avantajına sahip özellikleriyle teknik ekibin de onayını almış. Arazinin fidan ekimine elverişli hale getirilmesi 2007 yılını bulmuş ve dikimler yapılmış.

Ma’adra bağlarındaki çeşitler arasında uluslararası üzümler ağırlıklı. 2012 yılından beri üretimin sorumluluğunu ailenin ikinci kuşak temsilcisi Didem (İlter) sürdürüyor. Didem, 2016’dan bu yana bağların yükünü de sırtlanmış durumda. Bugüne kadarki üretimlerinde yılda 60.000 şişeye kadar çıkmışlar. Son iki yıldır varlığını hissettiren kuraklık sonucu üretim miktarları 50.000 şişenin altına inmiş.

Yaşanan yangın felâketi

Yangının nasıl çıktığı belirlenmiş. Bir kaynak işlemi sırasında başlayan yangın için itfaiyeye haber verilmiş, ama sonradan yangının söndürüldüğü bilgisiyle gelen ekip geri gönderilmiş, sonra da olan olmuş. Afşar yangının yayılmasının temel sebebinin dört gün boyunca azalmadan devam eden poyraz olduğunu söylüyor. Trajik ikilemin de altını çiziyor: “Ma’adra bağlarına yıllarca can veren poyraz, bu defa can yaktı.” Bu yaşanan yangınla mücadelede bütün kurumların ellerinden geleni yaptığını, ama aynı anda çok yerde baş gösteren yangınlar nedeniyle ekiplerin dağılmak zorunda kaldığını belirtiyor.

Yangın kontrol altına alındıktan sonra tesise süratle enerji verilmesi sayesinde hasarın büyümesi önlenmiş. Ma’adra kullanmakta olduğu suyu 180 metre derinden çekiyor. Enerjinin verilmesinden sonra hemen yüzey soğutması yapılmış ve bağın damlama usulü sulama sistemi yangında kullanılamaz hale geldiği için süratle yenilenmiş. Ben ziyarete gittiğimde sistem bir parsel hariç tamamlanmış ve kullanıma alınmıştı.

Hasarın boyutları

Ma’adra bağlarındaki asmalar 20 yaşında. Güçlü ve derinlere uzanan köklere sahipler. Yalnızca bizim yüzeyde gördüğümüz kısımlara bakarak asmaların durumlarına karar vermek yanıltıcı olabiliyor. Tam ve sağlıklı bir sonuca varmak için daha uzun bir değerlendirme sürecine ihtiyaç olsa da, ekibin ilk izlenimi asmaların büyük bir bölümünün önümüzdeki yıl toparlanacağı yönünde.

Bağların yenilenmesi gereken bölümleri olacağı aşikâr. Didem bu yenileme esnasında beyaz şaraplık üzümlere öncelik vermek istediklerini söylüyor. Bu kararların verilmesinde değişen tüketici eğilimleri kadar iklimde yaşanan değişim de ağırlık taşıyor. Üzüm çeşitlerinin seçilmesinde sıcağa dirençli çeşitlere öncelik verilmesi gündemde.

Ma’adra’nın yaşadığı yangının üretim tesisinde yarattığı hasar çatıyla sınırlı kalmış. Tesisteki üretim araçları yangından hiç etkilenmemiş. Hem şişelenmiş şaraplar hem de tank ve fıçılarda bekleyen şaraplarda herhangi bir hasar yok. Bu yılın mahsulü kaybedilmiş, ama üretim hattı ve stoklar sağlam ve ayakta. Bu da yaralarını sardıktan sonra geleceğe hazır bir Ma’adra olacağını müjdeliyor bize.

Ma’adra ÜRETİCİLER WAYANA’DA serisinde konuğumuz olacak

Elbette bugünler geride kalacak. Yaşananlar kötü bir hatıra olarak kayıtlara işlenmiş olsa da, Ma’adra yine üretmeye devam edecek. Her üreticinin bir hikâyesi olduğunu biliyoruz. Ma’adra’nın ise çok katmanlı bir hikâyesi var. 2000’lerin başlarında şarap işine girilmesine karar verilmesi sonrasında dikilen bağlarla çıkılan yolculuk, ilerleyen yıllarda Ma’adra’nın hem sektörde varlığını hissettirmesi hem de kendi tesislerinde şarap severleri ağırlamasıyla meyvelerini vermiş. 2026 yılında yangın sebebiyle yaşanan kesinti de artık bu hikâyenin bir parçası.

Ma’adra’nın şimdiki öncelikleri farklı. Ama yaralar sarılıp Ma’adra rutin ritmine kavuştuğu zaman, Didem ve Afşar’ın kendi ağızlarından hem kurumsal hikâyelerini dinleyeceğiz hem de şaraplarını tadacağız.

Yaşama sımsıkı tutunan asmaların ve Ma’adra ekibinin bize söyleyecekleri çok şey var. Bekliyoruz.