Toplam yüzölçümü 0,49 kilometrekare olan Vatikan’ın Wikipedia kayıtlarına göre 882 kişiden oluşan bir nüfusu var. Birleşmiş Milletler üyesi olmamakla beraber bütün dünyada devlet olarak tanınıyor. Yönetim biçimi Teokratik Mutlak Monarşi. İtalya’nın başkenti Roma’nın sınırları içinde.

Bizim sektörümüz açısından bakıldığında kişi başına yıllık 99 şişe şarap tüketimiyle dünya lideri. Şaraplarının ezici bir çoğunluğunu İtalya’dan alması herhalde şaşırtıcı gelmiyordur size. Şarap ithalatının %96’sını İtalya’dan, kalan %4’ünü Avusturya’dan yapıyor.

Bu arada bir İspanyol firmasının, etiketleri Papalık amblemini taşıyan 2.000 şişelik tedarikini de unutmamakta fayda var.

Vatikan, özel bir yer. Katolik dünyasının merkezi ve şarabın ilahi bir temsil görevi üstlendiği törenleriyle bilinen bir ruhani merkez. Bu açıdan şarabı herkesin durmaksızın tükettiği bir içecek gibi görmek yerine kullanım alanlarına nasıl dağıldığına bakmak önemli elbette.

Bir başka ilginç gelişme de bağcılık alanında. Bugüne kadar Vatikan hiç şarap üreticisi olmamış. Ama 2023 yılında Papa’nın yazlık konutunun bulunduğu Castel Gondolfo’da iki hektarlık bir arazi bağ alanı olarak düzenlenmiş ve 2026 yılında yapılacak ilk hasatla şarap üretiminin başlaması bekleniyor.

Üretilecek şaraplar Papalık etiketi taşıyacak, üretim sembolik miktarda gerçekleşeceği için yalnızca Vatikan içinde satışa sunulacak.

Vatikan ile İtalya arasında 1929 yılında imzalanan bir anlaşma sayesinde İtalya veya başka ülkelerden Vatikan’a gelen her türlü ürünün vergi muafiyeti var. Vatikan’a gelen şarapların hepsi şişeyle geliyor. Battal boy ambalajlarla gelen dökme şarap Vatikan’a girmiyor. Gelen şarapların içeriğine bakıldığında, yaklaşık üçte birinin köpüklü şarap olduğunu görüyoruz.

Canon Law (Kilise Hukuku) ve Ülke Tüketim Kuralları

Vatikan’ın günlük yaşamının ve litürjik, yani dini törensel, ritüellerinin merkezinde yer alan şarap tüketimi, Katolik Kilisesi’nin “Canon Law” adı verilen kanunnamesinde son derece katı kurallara bağlanmıştır. Kilise hukukunun 924. Maddesine göre, Efkaristiya (komünyon) ayininde kullanılacak şarabın tamamen doğal, asmanın meyvesinden elde edilmiş, saf ve bozulmamış olması zorunludur. İçine dışarıdan hiçbir yapay tatlandırıcı, koruyucu, alkol veya su enjekte edilemez. Bu katı teolojik standartlar, Vatikan’ın yüzyıllardır İtalya ve Fransa’nın en prestijli, en organik ve katkısız butik şarap üreticileriyle özel tedarik anlaşmaları yapmasını zorunlu kılmıştır. Ayin sırasında kadehe dolan her damla sıvı, teolojik olarak İsa’nın kanını temsil ettiği için, tüketilen hacmin kalitesi ve saflığı idari düzeyde en yüksek dini kurullarca denetlenmektedir.

Litürjik Tüketim ile Diplomatik Protokolün Kesişimi

Vatikan duvarları ardında gerçekleştirilen günlük ayinlerin sıklığı, kağıt üzerindeki kişi başı tüketim istatistiklerini doğrudan yukarıya fırlatan görünmez bir motordur. Vatikan’da yer alan düzinelerce şapel, katedral ve bazilikada her gün yüzlerce rahip, piskopos ve kardinal tarafından bağımsız ayinler icra edilmektedir. Her bir ayinde litürjik kurallar gereği şarap tüketilmesi zorunludur. Bunun da ötesinde, Vatikan dünyanın en eski ve en yoğun diplomatik ağlarından birine (Holy See diplomasi ağına) ev sahipliği yapar. Yıl boyunca düzenlenen uluslararası kabul törenleri, ekümenik zirveler ve teolojik kongreler, İtalyan şarapçılığının en üst düzey seçkilerinin (klasik Chianti Classico, Barolo veya kutsal “Vin Santo” şaraplarının) ikram edildiği devasa diplomatik resepsiyonlara sahne olur. Bu durum, mikro devletin tüketim haritasını dini bir zorunluluktan çıkarıp küresel bir diplomatik protokol prestijine dönüştürmektedir.

Törenlerde kullanılan şaraplar genellikle tatlı kırmızı oluyor. Bu şarapların tedarikçilerinin dini bütün ve dini prosedürleri uygulayan üreticiler arasından seçildiğini de göz ardı etmemek lazım.

Vatikan duvarları ardında Canon Law kurallarıyla şekillenen bu gizemli şarap liderliği, litürjik ritüellerin ve gümrüksüz ticaret ağlarının gücü ilginizi çekiyorsa, blogumuzdaki diğer nitelikli trend ve kriz analizlerimize da göz atabilirsiniz:

• Avrupa’nın bu yüksek ve gümrüksüz kadeh hacimlerinin tam aksine; modern tıp dünyasındaki yeni nesil zayıflama ilaçlarının beyindeki dopamin merkezlerini etkileyerek küresel şarap pazarında nasıl büyük bir hacim daralması yarattığını okumak için Ozempic ve Alkol: Bir Zayıflama İlacı Kadehleri Nasıl Boşaltıyor? makalemizi inceleyebilirsiniz.

• Yeni nesil tüketicilerin (Gen Z) sağlıklı yaşam, sıfır kalori ve teolojik kurallardan bağımsız seküler eğilimleri doğrultusunda küresel şarap endüstrisini alkolsüz ürün tasarımlarına nasıl zorladığını görmek için Tüketici Eğilimlerindeki Değişiklikler ve Alkolsüz Şarap saha analizimize göz atabilirsiniz.

• Tüketicilerin porsiyonları ve kadehleri küçülttüğü bu modern kriz ve pazar daralması ortamlarının tam aksine; antik çağlarda üretimin, zenginliğin ve ticaretin kalbi olan o muazzam bir Anadolu bağ rotasının duyusal haritasını keşfetmek için Lidya Antik Bağ Rotası Tadımı: Manisa ve Salihli Bağları gezi yazımıza bakabilirsiniz.