Köpüklü Şaraplar: Her mevsim güzel, her yemekle gider.

Köpüklü şaraplar zihinlerimizde çok çeşitli çağrışımlar yaratır. Herhalde herhangi bir kutlama yapılacaksa akla ilk gelen bir şişe ‘şampanya patlatmak’ olur. Coşkunun kabına sığmamasının sanki doğal bir ifadesidir köpürerek akması.

Çok neşeli şaraplardır; kadehi yaklaştırdığınızda dudaklarınıza ve burnunuza zıplayan minicik damlacıklar sizi adeta oyun oynamaya davet eder. Ayrıca lüks çağrışımlı ürünlerdir; hemen zenginliği akla getirir, sanki yalnız parası çok olanların içebileceği, ulaşılması zor şaraplar izlenimi yaratır.

Yukarıda sıralanan özelliklerin hepsi doğrudur; zaten bu nedenle köpüklü şaraplar bütün dünyada milyonlarca şişe üretilir ve tüketilir.

Türk şarap üreticileri arasında da köpüklü şarap üretenler var. Kavaklıdere, Doluca, Vinkara, Turasan, Pamukkale uzun yıllardır köpüklü şarap üretimi yaparlarken bunlara artık Suvla, Arcadia, Vinolus gibi yeni üreticiler de katıldı. WAYANA Şarap Menüsü’nde Türk üreticilerin köpüklü şaraplarından bir seçkiye yer veriyoruz. WAYANA’nın temel yaklaşımı köpüklü  şaraplarda da geçerli ve kadehle servise açık.

Köpüklü şarapların üretim biçimleri hakkındaki temel bilgileri aşağıda bulabilirsiniz. Köpüklü şarap fiyatlarının çok geniş bir yelpazeye yayılmasının sebebi, üretim süresi ve maliyetler arasındaki büyük farklardır. Ama her keseye uygun köpüklü şaraplar olduğunu da hatırlatmak isteriz.

Üretim yöntemlerine göre köpüklü şaraplar:

Dört başlıkta toplayabiliriz.

• Geleneksel Metot
• Charmat Metodu
• Atalarımızın Metodu
• Soda Metodu

Geleneksel Metot

Köpüklü şarap üretimindeki en uzun ve en zahmetli yöntemdir. Birinci aşama klasik şarap üretimidir. Yani hasat edilen üzümler sap ve kabuklarından ayrılıp sıkılır, elde edilen üzüm suyunun fermantasyonuyla şarap elde edilir. İkinci aşamada bu şaraba maya, maya besini ve şeker eklenir ve şişelere doldurularak ağzı geçici kapakla kapatılır. Bu aşamada şişe içinde gerçekleşen ikinci fermantasyon sayesinde normal şarap köpüklü şaraba dönüşür. Fermantasyon süresince şişeler düzenli olarak kendi ekseni etrafında küçük adımlarla döndürülür ve içindeki maya kalıntılarının şişenin ağız kısmındaki birikmesi sağlanır. Üretim sorumlusunun uygun bulduğu zamanda şişeler soğutulur, birikmiş olan maya tortusu geçici kapağın açılmasıyla çıkarılır, şişeyi tamamlayacak kadar şarap eklenir. Şişe orijinal mantarı ve metal kafesle mühürlenip etiketlenir.

Bu metotla yapılan köpüklü şaraplar Fransa’nın Champagne bölgesinde üretilirse dilimizdeki yazılışıyla şampanya adını kullanabilir. İspanya’da benzer bir korumayla Cava adı kullanılır. Diğer coğrafyalarda bu metotla üretilen şarapların etiketlerinde Geleneksel Metotla üretildiği belirtilir. Bu metotla üretilen köpüklü şaraplar en yüksek fiyata satılan gruptur.

Charmat (Şarma) Metodu

1895 yılında Martinotti adlı bir İtalyan üreticinin geliştirdiği, 1907 yılında da Charma adlı bir Fransız uygulamacının bugün de kullanılan formatına kavuşturduğu üretim yöntemidir. Charma metodunda önce şarap üretilir. Şarabın ikinci fermantasyonu için gereken maya, maya besinleri ve şeker bu yöntem için geliştirilen çelik tanktaki şaraba eklenir ve kontrollü bir biçimde fermantasyon izlenir. Süreç tamamlanınca şişeleme, etiketleme, mantar ve koruyucu metal kafes takılmasıyla ürün satışa hazır hale gelir. İtalya’nın Prosecco ve Almanya’nın Sect köpüklüleri bu yöntemle üretilir. Geleneksel yönteme göre daha düşük maliyetle üretim gerçekleştirilir.

Atalarımızın Metodu

Geleneksel metot öncesindeki dönemlerde yaygın olarak kullanılan köpüklü şarap yapım biçimidir. Üretim, iki ayrı yaklaşımla yapılır. Birinci yaklaşımda standart şarap üretimi olarak başlatılan fermantasyon, şarap uzmanı (winemaker) tarafından işlem tamamlanmadan önceki belli aşamada durdurulur ve ürün şişelere doldurulur. Yarım kalan fermantasyon dolum sonrasında şişe içinde devam eder ve açığa çıkan karbondioksit şişede birikerek havayla buluştuğunda gaz kabarcıklarıyla köpüren şarap olarak servis edilir. Bu yaklaşım soğuk iklime sahip bölgelerde daha çok tercih edilir.

İkinci yaklaşımda standart şarap üretimi yapılıp fermantasyon tamamlanır. Şişeleme esnasında bu şaraba henüz fermente olmamış taze üzüm suyu eklenir. Bu yeni eklenen üzüm suyunun fermantasyonu şişede gerçekleşir ve köpüren şarap elde edilir. Bu yöntemi ılıman iklime sahip bölgeler tercih eder. Pet-Nat olarak adlandırılan köpüklü şaraplar bu yöntemle üretilir.

Soda Metodu

Şaraba karbondioksit gazı basılmasıyla elde edilir. En kolay ve maliyeti en düşük yöntemdir. Diğer yöntemlerle karşılaştırıldığında fiyatı en düşük olan kategoridir.