WAYANA dahil, şarap servis eden şarap evlerinde ve restoranlarda seyrek de olsa karşılaştığınız çok bilen şarap meraklıları vardır. Şarap bilgisini paylaşan görevlinin sözünü kesen, kendisinin de bilgisi olduğunu göstermeye çalışan bu tipler antipatik yanlarıyla hemen gözünüze batarlar. İşte bu davranışlarıyla öne çıkan şarap ukalâlarının özellikleri.

Birincisi, seçtiği sorularla şarap görevlisini terletmeyi hedeflemek, konuşmayı verimli bir bilgi alışverişinden şarap jargonunun hâkim olduğu bir yere taşımak. Örneğin üzerinde konuşulan kırmızı şarabın asit değerinin ortalama asit değerinden daha yüksek olduğunu sormak anlamlıyken, malolaktik fermantasyonun lezzet üzerindeki etkisini sormak işin tadını kaçırabilir.

Fiyat değerlendirmesini yaparken üreticinin özgün kimliğini hesaba katmadan eleştirmek de bu başlıklardan birisi. Toplam 10.000 şişe üreten bir şaraphanenin piyasaya çıkarmadan önce üç yıl emek harcayarak ortaya çıkardığı bir şarapla yılda 20 milyon şişe üreten bir endüstriyel devin aynı üzümden yapılan şarabının fiyatını bir tutmamak gerekir.

En pahalı şarabın en iyi şarap olduğunu düşünerek sipariş vermek bir başka örnektir. Biz WAYANA’da aynı özelliklere sahip ama farklı fiyat segmentinde bulunanları gösterip şarap için ayrılan bütçeye göre seçimi konuğa bırakıyoruz. WAYANA’nın bir de ek avantajı var: Son kararı vermeden önce konuğumuz tadına bakabiliyor.

Özellikle restoranlarda yemek eşleşmesiyle ilgili seçimlerde çok bilenlerin yarattığı baş ağrısı büyük olabiliyor. Profesyonel sorumlulukları zaman içinde kazandıkları deneyimleriyle doğru yönlendirme yapmayı sommelierlerden daha iyi bildiklerini göstermeye çalışmak rahatsız edici işaretlerden birisi.

Şarapla ilgili verilen bilgileri müdahale ederek düzelten şarap ukalâlarını da unutmamak gerek. Bağların bölgelerinden rekoltenin özelliklerine kadar fikir beyan edenlerin sahip oldukları bilgileri paylaşmaktan ziyade kendi farklılıklarını öne çıkarmak gibi bir zafiyetleri oluyor.

WAYANA’da kadehle servis daha öne çıktığı için şişe sipariş edip mantarı koklayan ve yorum yapan şarap uzmanları karşımıza çok çıkmıyor. Ama şarap dünyasında mantardan yola çıkarak ahkâm kesen uzmanlar olduğunu da unutmamak lâzım.

Şarap sağlam, üzümün karakteristiklerini yansıtıyor, ama sipariş eden şişeyi beğenmediği için geri gönderiyor. WAYANA’da bunu yaşamıyoruz çünkü şişe siparişi öncesinde konuğumuz şarabı tatmış oluyor. Ama şişenin gerekçesiz iadesi sık yaşanan ve haklı gerekçesi yoksa yakışık almayan bir durum.

Şarabın üretildiği yeri ziyaret etmenin ezici bir üstünlük sağladığına inanan ve bunu öne çıkaran meraklılar da oluyor. Son derece zevkli bir sohbet yapmak mümkünken bunu bir üstünlük avantajı gibi kullanmak da şarap ukalalığının işaretlerinden birisi.

Şarap, yalnız alkollü bir içecek değil, çok daha zengin bir yaşam kültürünün paydaşı. Üstelik bizim şaraba duyduğumuz heyecanın temelinde her gün bizi şaşırtması var. Şarabı kendi üstünlüğünü gösterme aracı gibi kullanmak yerine her gün yeni bir özelliğini keşfetmeye ayırmak çok daha akıllıca olur, değil mi?

Şarap dünyasındaki bu steril snobizmin, etiket illüzyonlarının ve yapay bilgi hiyerarşilerinin ötesine geçerek; sıvıyla beynimiz ve hafızamız arasında kurulan o hakiki, dürüst ve bilimsel bağları keşfetmek ilginizi çekiyorsa, blogumuzdaki diğer nitelikli içeriklerimizi inceleyebilirsiniz:

• Şişelerin fiyat etiketlerine veya elitist ezberlere sığınmak yerine; burnumuzu kadehe her daldırdığımızda beynimizin amigdala merkezinde tetiklenen o gerçek duygusal ve nöro-biyolojik süreçleri okumak için Zaman Tünelinde Şarap Tadımı: Koku Hafızası ve Algının Psikolojisi duyusal analiz rehberimizi ziyaret edebilirsiniz.

• Pahalı küresel çeşitlerin o yapay prestij çemberlerini kırarak; tekil meyveleri avlamak yerine “meyve aileleri” metodolojisiyle şarabın içindeki aromatik katmanları hiçbir ukalalığa yer bırakmadan dürüstçe nasıl deşifre edebileceğinizi öğrenmek için Şarap İçerken Meyveyi Fark Etmek tadım eğitim çalışmamıza göz atabilirsiniz.

• Şarabı elitlerin birer lüks tüketim nesnesi haline getiren modern endüstriyel manipülasyonlara ve laboratuvar kimyasallarına meydan okuyarak; kadehteki sıvıyı kendi çıplak, filtresiz ve yaşayan hakikatiyle baş başa bırakan o müdahalesiz başkaldırıyı incelemek için Natürel Şaraplar – Bölüm 1: Giriş ve Felsefi Temeller yazı dizimize bakabilirsiniz.

• Şarap etrafında örülen bu tarz üstenci toplumsal kuralların ve kısıtlamaların tarihsel olarak nasıl birer politik enstrümana dönüştüğünü, kamusal alanın sınırlarını nasıl daralttığını keşfetmek için Şarap Karşıtlığı ve Yasakların Sosyolojisi tarihsel analizimizi inceleyebilirsiniz.