Anadolu’nun o kadim bağ topraklarında yerel değerleri koruyan mikro ölçekli her üretim modeli, enoloji dünyasına eşsiz birer karakter aşılar. Gelveri, 20 Nisan 2024 Cumartesi günü, kendi verdiği isimle VII. Dionisos Sempozyumu’nu düzenleyeceğini ve katılıp katılamayacağımızı iletmemizi sorduğunda, hemen evet dedik. Gelveri, şaraplarını servis ettiğimiz ve ülkemizde natürel şaraba odaklanmış tek işletme, nasıl gitmezdik? Bu yazıda iki ortağın sırtında doğan, yaşayan ve yükselen Gelveri’nin şaraba, şarap üretimine ve bu üretimin ekonomik yanına bakışını, ziyaretimiz esnasında edindiğimiz bilgiler ve gözlemlerimiz doğrultusunda sizlerle paylaşacağız.
Gelveri is a micro-enterprise with two partners operating in Güzelyurt district of Aksaray in Central Anatolia. There is no one else on the team as a permanent member. It is not difficult to assume that they obtain the temporary workforce they need from their immediate vicinity. Wine production in our country is subject to permission; Gelveri was officially established and received its license to produce their wines years ago.
Gelveri’nin iki ortağından Udo Hirsch, uzun yıllardır Türkiye’de yaşıyor, aslen mimar ama kendisini mesleğini icra etmek yerine çeşitli projeleri hayata geçirmenin büyüsüne kaptırmış. Türkiye’deki ilk projesi kelaynak kuşlarına ilişkin olmuş. İlerleyen yıllarda İç Anadolu’nun bitki örtüsü zenginliğinin gücünü fark etmiş ve şaraba olan ilgisiyle bu zenginliğin kesiştiği Güzelyurt’ta natürel şarap üretimini yeni bir proje gibi hayata geçirmiş.
Udo Hirsch's greatest fortune in bringing Gelveri to life was Hacer Özkaya. Ms. Hacer, who originally focused on çini tiles, not only became a competent natural wine producer under Udo's guidance, but also shouldered the administrative and bureaucratic burden of Gelveri as a legal entity.
Gelveri produces wine by processing 5 types of grapes in an area of approximately 3 hectares located around Güzelyurt. All the vines in the vineyards they cultivate live on their own original settings. In other words, these vineyards were not grafted by planting vines grown in nurseries; grapes mothered by existing vines are used in the production of Gelveri wines.
Güzelyurt’tan baktığınızda gördüğünüz Hasan Dağı’nın görkemini, karşısında durduğunuzda iliklerinize kadar hissediyorsunuz. Bizim Güzelyurt’ta bulunduğumuz nisan ayı ortalarında Hasan Dağı zirvesinden yamaçlarının eteklerine kadar beyaz kar kümelerinin uzandığı mağrur bir abide gibiydi. Hasan Dağı ve çevresinde yer alan vadi ve düzlüklerde bu bölgeyi çok değerli kılan bir bitki örtüsü var. Gündüz-gece, yaz-kış ısı farklarının keskinliği ve volkanik Hasan Dağı’nın etkisiyle ortaya çıkan toprak yapısı özgün bir teruar yaratıyor ve asmanın ölçülü bir stres altında nitelikli üzüm vermesini sağlıyor.
Gelveri, bölgenin beş endemik üzümünü işliyor. Bu üzümler Hasan Dede, Keten Gömlek, Taş Üzüm, Koku Üzüm, Kızıl Üzüm. Bunlar dışında da Kalecik Karası üzümünden yapılan şarap var, ama birinci grupta yer alan üzüm türlerinin son örnekleri; yaşamlarını sürdürebilmeleri büyük ölçüde Gelveri’nin verdiği mücadeleye bağlı.
Udo Hirsch, iş modellerini kısa ve öz olarak konuklarıyla paylaştı. Sürece hâkim iki kişilik bir ekibin hem bağların hem de şarap üretiminin üstesinden geldiği Gelveri örneğinde yıllık toplam üretim, 5.000-6.000 litre arasında gerçekleşiyor. Şaraplar küplerde fermente ediliyor ve dinlendiriliyor. Belli aralıklarla küplerin içindeki şıranın sirkülasyonu ve kontrolü yapılıyor. Şarap olgunlaşma sürecini tamamladığında sıra, satış öncesi şişeleme, mantarlama, kapşonlama, etiketleme gibi bu ölçekte elle yapılan işlemlere geliyor. Udo, bu üretim miktarının, yarattığı ekonomik artı değerle sürdürülebilir kimliğe elverişli olduğunun altını çiziyor.
We had the opportunity to learn a lot and make on-site observations during our visit to Gelveri. We have seen what a wholeheartedly working tiny team is capable of and how open Gelveri producers are to sharing the knowledge and experience they accumulated over the years for future winemaking entrepreneurs. An elite group of wine lovers, who were already aware of the effort Gelveri devoted to wine culture, came from hundreds of kilometers away to take part in the Dionysus Symposium with great pleasure and enthusiasm. On this occasion, we came across many new faces and enjoyed the delightful conversations we had and appreciated the opportunity to getting to know them.
The wine industry needs many more micro-producers adopting a business model like Gelveri. Moreover, Turkey needs much more fresh blood into winemaking to learn from and emulate Gelveri’s approach to revive the endemic grapes we continue to lose. Our sincere hope is that such new entrepreneurs will emerge who will embrace this understanding and carry it forward into the future.
Hacer and Udo, thank you!
Gelveri’nin o killi toprak amforalarında yerel yabani mayalarla spontan evrilen müdahalesiz üretim modeli ve Udo Hirsch’in o sarsılmaz zanaatkarlık felsefesi ilginizi çekiyorsa, blogumuzdaki diğer nitelikli teknik araştırmalarımıza da göz atabilirsiniz:
Gelveri’nin bu kural tanımaz avangart üretim reflekslerini ve antik küp felsefesini sarsılmaz bir inançla destekleyerek Türkiye’nin en geniş yaşayan sıvı kütüphanesini oluşturduğumuz kurumsal ilanımız için WAYANA Natürel Şaraplar Menüsünü Güncelledik! ana kılavuzumuzu ziyaret edebilirsiniz.
Gelveri gibi büyük hacimli fabrikasyonlara sığmayacak kadar az sayıda kalmış endemik salkımları, mikro-teruarlarında koruyan o diğer Muğlalı sürdürülebilir aile mahzeninin öyküsünü okumak için Organik Şarap Üreticisi Asarcık üretici profilimizi inceleyebilirsiniz.
Şarabı bozabilecek dış etkenlere ve kontrolsüz oksijen dalgalanmalarına karşı meşe fıçılardan ve cam şişelerden binlerce yıl önce topraktan oyularak dikey birer koruma kalkanı sunan o antik kapların Akdeniz hafızasını öğrenmek için Şarabın Oksijenle İmtihanı: Amforanın 1000 Yıl Süren Saltanatı arkeo-enoloji yazımıza göz atabilirsiniz.
Büyük endüstriyel kartellerin aksine, Gelveri gibi küçük zanaatkarların mahzenlerinde kovaladığı o enolojik mükemmelliğin; sıvının %99’luk genel yapısında değil, o %1’lik görünmez ve uçucu mikro-bileşenlerde saklı olduğunu kanıtlayan kimyasal analizimiz için Şarapta %1 Etkisi: Duyusal Analiz ve Mikro Bileşenler felsefi çalışmamıza bakabilirsiniz.
