Trakya ve Balkan coğrafyasının bağcılık tarihine penceremizi açtığımızda, bazı yerel çeşitlerin yüzyıllar boyunca savaşlara, göçlere ve tarımsal dönüşümlere direnerek günümüze ulaştığını görürüz. Kırklareli ve Tekirdağ teruarının o karakteristik, sert ikliminde köklerini derinlere salan Papaskarası, bu toprakların en şahsiyetli ve en asil kırmızı temsilcisidir. Bölgenin bu eski, endemik üzümü yüzyıllardır Trakyalıların sofrasından eksik olmayan şarapları vermiş, adını da manastırların çevresinde bu üzümün yaşamasını sağlayan Hristiyan din adamlarından almış. (Bir başka rivayet, Bizans döneminde İstanbul’daki patrikhanenin bu üzümden yapılan şaraba tutkusuyla bu adın ortaya çıktığı şeklindedir.)

Uluslararası şarap otoritelerinin ve ampelografların (üzüm bilimi uzmanlarının) Doğu Avrupa coğrafyasındaki en asil varyeteler arasında gösterdiği Papaskarası, şarap dünyasında nevi şahsına münhasır bir karakter sergiler. Yüksek ve diri asiditesi, orta tanen yapısı ve meyvemsi profiliyle kırmızı sek şarap dünyasında adeta ezber bozan bu üzüm; kadehe döküldüğünde nar çiçeği, taze kırmızı orman meyveleri ve arkadan gelen hafif baharat tonlarıyla zarif bir buket sunar. Ağır ve yorucu kırmızıların aksine, damakta son derece canlı, akıcı ve tazeleyici bir bitiş sağlar.

Papaskarası üzümü orta büyüklükte, mavi-siyah renkli tane yapısındadır. Orta ya da büyük olan salkımlar sımsıkı tanelerden oluşur. İki Balkan üzümünün doğal yollardan döllenmesiyle ortaya çıktığı tahmin edilen Papaskarası Trakya Yarımadası’nın özellikle kuzey bölümünde yaygın olarak yetiştirilir.

Marcel Biron’un 1950 yılında kaleme aldığı ‘Vignes et vins de Turquie’ adlı eserinde “Savaşlar sonrası Papazkarası dikim alanları azalmıştır. Üzümün şarabı alev kırmızısı rengindedir. Rayihası ise baharatlar yönünden çok zengindir. Tanen yapısı oldukça yumuşaktır. Burgonya (Pinot Noir) şaraplarını andırmaktadır” açıklamasıyla yer alır.

Osmanlı döneminde şarap üretimine sınırlı izin verilmesi ve dönem kayıtlarının hâlâ tam olarak incelenmemiş olması nedeniyle Papaskarası şarabının imalat geçmişini bilmiyoruz. Buna karşılık divan edebiyatı şairlerinin dizelerindeki örnekler, Papaskarası şarabının geçmişi hakkında bize bir fikir veriyor.

“Şu papaz karasın icad kılan / Hangi ruhbansa yüzü ağ olsun” İzzet Molla

“Desti ile gâvur gibi döküyor / Aksakal üstüne papazkarasın” Sururi

Kadıköy, Moda’daki şarap evimiz WAYANA Wine Bar’ın yerel kavında bu asırlık Trakya efsanesine yer vermekten ve hikayesini konuklarımızla paylaşmaktan büyük bir gurur duyuyoruz. Kadehinize doldurulan bu canlı kırmızıyı yudumlarken, sadece bir kadeh sek şarap içmiyorsunuz; Trakya bağlarından esen serin poyrazın ve asırlardır toprağa sadık kalmış bir enolojik mirasın tadını çıkarıyorsunuz.

İlginizi Çekebilir:

Papaskarası’nın Trakya bağlarından süzülen bu şahsiyetli kırmızı serüveninden sonra, bölgenin narin beyaz karakterlerini, kadehteki yapısal dengeleri ve şarap tarihini şekillendiren diğer yazılarımız da ilginizi çekebilir:

• Trakya teruarında bu varyetenin bağlardaki en yakın beyaz komşusu ve bölgenin kınalı endemik değerini tanımak için Yapıncak Üzümü: Trakya Teruarının Kınalı Beyaz Mirası monografimizi keşfedebilirsiniz.

• Kadehteki akıcı ve canlı yapının ötesinde, alkol, tanen ve şeker dengesinin şaraba kattığı o mimari yapıyı öğrenmek için Kafa Karıştıran Kavram: Şarapta Denge enolojik kılavuzumuza göz atabilirsiniz.

• Şarabın şişelendikten sonraki yıllanma sürecinde dış dünya ile olan mikroskobik nefes bağını ve kapatma materyallerini incelemek için Bottle Closure: Natural Cork – Technical Cork bilimsel analizimizi ziyaret edebilirsiniz.

• 1800’lerin ortasından itibaren bu asil Trakya bağları da dahil olmak üzere tüm dünya bağcılığını yok olma eşiğine getiren o büyük ekolojik krizi okumak için Filoksera: Şarap Dünyasını Sarsan Büyük Bağ Felaketi tarihsel araştırmamızı inceleyebilirsiniz.