Anadolu’nun güneydoğu ucuna, medeniyetlerin kök saldığı Mezopotamya’nın yüksek dağ vadilerine doğru baktığımızda, popüler bağcılık merkezlerinin çok uzağında kalmış gerçek enolojik hazinelerle karşılaşırız. Şırnak, Siirt ve Hakkari’nin o zorlu, sarp ve yüksek rakımlı teruarında asırlardır yerel tarım hafızasının bir parçası olarak hayatta kalmayı başaran Bilbizeki, bu kadim coğrafyanın saklı kalmış en özgün beyaz temsilcilerinden biridir.
Güneydoğu Anadolu bölgemiz asırlardır bu topraklarda yaşayan Süryanilere ev sahipliği yapar. Osmanlı döneminde Müslüman ahalinin şarap yapımına dini gerekçelerle izin vermeyen anlayış Hristiyan nüfusun bu alandaki faaliyetlerineyse kısıtlama getirmemiştir. Aslında biraz da bu esneklik sayesinde şarap üretiminin kuşaktan kuşağa aktarılmasındaki zincir kopmamış, ticari kimliği öne çıkmasa da ailelerin kendi tüketimleri ve sosyal ilişkilerinin bir parçası olarak şarap yapımı devam etmiş.
Şırnak yöresinde bugünkü adıyla Öğündük Köyü, Midin Şarapları’na ev sahipliği yapar. Midin aslında köyün eski adı. Bu adın yaşamasını sürdürmenin en iyi yollarından birisi de markalaşmasını sağlamak; zaten Salibas ailesi de böyle yapmış. Şarabın tarihçesine atıfta bulunduğumuz yazılarımızdan hatırlayacaksınız: bu bölge tarihsel olarak şarabın binlerce yıl önce ilk ortaya çıktığı Kafkasya’dan Mezopotamya’ya uzanan üçgen bölgenin içinde kalıyor.
Midin Şarapları’nın ürettiği Cehennem Deresi şarabı, bu yazımızın başlığında yer alan bılbızeki üzümünden yapılıyor. Bılbızeki üzümlerinin yetiştiği asmalar 60-150 yaş aralığında, dolayısıyla asmaların toprakla kurduğu ilişkinin saygı uyandıran bir boyutu var. Olgunlaşma yolundayken parlak yeşil renkli taneleri olan üzüm elipsoit bir forma sahip. Salkımlar gevşek yapıda ve üzümün yaprak yapısı beş parçalı.
Bılbızekinin iki hasat dönemi var. Üzümlerin bir bölümü Ağustos ayına geldiğimizde olgunlaşarak hasata hazır hale geliyor. Kalan üzümlerin olgunlaşması eylül sonunu, hatta kimi zaman ekim başını buluyor. Bu da şarap yapımcısı için ekstra bir hareket alanı demek.
Midin Şarapları’nın Bılbızeki üzümünden yaptığı şaraba Cehennem Deresi adını verdiğini yazının başında belirtmiştik. Şarap doğal mayayla çelik tanklarda üretiliyor, fıçı uygulaması yok. Altın rengine dönük saman sarısı rengi olan Cehennem Deresi, şeftali ve portakal esintileri taşıyan aromalarıyla meyvemsi bir şarap. Ortayla yüksek arasında asiditeye sahip, alkol oranı yüksek, yudumladığınız zaman narenciye kabuğu ve şeftali tadını damağınızda hissediyorsunuz. Beyaz şarap seven şarap severlerin zevkle tüketecekleri bir şarap Cehennem Deresi.
İlginizi Çekebilir:
Bilbizeki’nin yüksek dağ vadilerinden süzülen bu narin beyaz serüveninden sonra, bölgenin Süryani bağcılık kültürünü, diğer yerel varyetelerini ve antik üretim alanlarını ele aldığımız diğer makalelerimiz de ilginizi çekebilir:
Bu nadir varyetenin doğduğu coğrafyanın binlerce yıllık üretim hafızasını ve Matiate yeraltı şehrindeki taş cenderelerin gizemini okumak için Süryani Şarapları ve Mezopotamya’nın Kadim Bağcılık Mirası enolojik saha araştırmamızı keşfedebilirsiniz.
Tur Abdin platosunun bir diğer saklı cevheri olan, kalın kabuğu ve yüksek asit yapısıyla Süryani beyaz şarapçılığının omurgasını oluşturan asırlık varyeteyi tanımak için Karkuş Üzümü: Tur Abdin Teruarının Kadim Beyaz Mirası monografimize göz atabilirsiniz.
