Bu Toprağın Üzümleri: Kınalı Yapıncak, Sıdalan, Hasandede, Tilkikuyruğu ve diğerleri…

Sözcüklere bakınca ne olduklarını çıkarmak ilk anda çok kolay olmuyor, değil mi? Başlığımız; bizim topraklarımızda yetişen, özbeöz Anadolu’nun evlatları olan şaraplık üzüm çeşitlerimizden dördünün adı. Bir tahmin yürütmenizi istesek, sizce toplam kaç çeşit üzüm yetişir bu topraklarda? Yirmi? Elli desek? Yüz mü? Bunu bir oyun gibi sürdürmeden söyleyelim: Trakya’sı ve Anadolu’suyla bin iki yüz ile bin altı yüz arasında değişen devasa bir üzüm hazinesine sahip olduğumuzu botanik bilimciler ifade ediyor. Yani bir üzüm tutkununun her gün farklı bir çeşidi tadıp kendisi için en güzel kadehi bulması yıllarını alır.

Moda’daki dükkânımızda daha önceki markamız BEPPE’nin şarap menüsü için çalışmaya başlarken Çamlıca Tepesi gibi bir tepecikle karşı karşıya olduğumuzu düşünürdük, aklımızdan “bayağı işimiz var” diye geçirirdik. Aradan bir süre geçince bu birikimin Ağrı Dağı’nın cesametinde olduğunu düşünmeye başladık. İlk yılımızı tamamlayıp gerçek büyüklüğü fark ettiğimizde ise olayın Himalaya sıra dağları ölçeğinde olduğunu idrak edip teslim olduk. Eğer nefesimiz tükenmeden çalışmayı sürdürürsek, herhalde birkaç jenerasyon sonra şarap konusunda gerçek anlamda fikir sahibi olabileceğimizi tahmin ediyoruz.

Anadolu Teruarı ve Üzümlerimizin Makus Kaderi

Şarap, en azından son bin yıl boyunca dinsel ve toplumsal dönüşümlerin de etkisiyle bu topraklardaki günlük yaşamın sürekli bir parçası olamamış. Haliyle şaraplık üzüm çiftçinin öncelikli değer verdiği ürün olma özelliğini zamanla kaybetmiş. Ancak son kırk yıldır yaşanan yerel şarap rönesansıyla üzümlerimiz makus kaderini değiştirme savaşının içine girdi.

İlk şarap tadımlarımızda önümüze gelen kadehlerin adlarında yabancı kökenlerini net olarak dile getirten örneklerle karşılaştık: Chardonnay, Sauvignon Blanc, Cabernet Sauvignon, Pinot Noir gibi. Bunların arasına sıkışan, isimleri daha tanıdık gelenler de vardı: Öküzgözü, Boğazkere, Kalecik Karası… Peki, farkları neydi bu şarapların?

Telaffuzu bile zor olan o uluslararası üzümlerin geçmişinde; yüzyıllara yayılan sabırla niteliklerinin iyileştirilmesi için harcanan, parayla ölçülemeyecek bir değer kazandırma mücadelesi vardı. O üzümler bugün açık artırmalarda binlerce dolarlık şişe değerlerine, yıllara yayılan imece bir geliştirme kültürüyle gelmişlerdi. Tattığınız şaraplarda hem üzümün hem de şarap yapım sürecinin rafine sonuçlarının lezzetiyle buluşuyordunuz.

WAYANA Menüsünde Yerel Üzümlere Pozitif Ayrımcılık

Biz de WAYANA şarap menüsünde hem bu yüzyılların birikimini ve know-how’ını barındıran çeşitlere hem de bu toprakların geriden gelen ama yarıştan kopmayan özgün üzümlerine yer veriyoruz. Üstelik pozitif ayrımcılık yapan bir yöntem kullanıyoruz: Şarap menümüzde yer alan bölümlerin en başında yerel üzümlerimiz var. Konuklarımız seçim yaparken önce bu toprağın üzümleriyle hazırlanan şaraplar onları karşılıyor.

Anadolu’nun Öne Çıkan Yerel ve Endemik Üzüm Çeşitleri

Aşağıda, WAYANA kadehlerinde sıkça yer verdiğimiz ve Anadolu’nun farklı bağ coğrafyalarından yükselen ana yerel üzüm karakterlerimizi inceleyebilirsiniz:

Beyaz ve Roze Şaraplık Yerel Çeşitlerimiz

Kınalı Yapıncak (Trakya): İnce kabuklu, hafif tanenli yapısı ve düşük asiditesiyle Tekirdağ ve Şarköy teruarının zarif temsilcisi.
Emir (Kapadokya): Volkanik ve kireçli toprakların cömertliğiyle yüksek asit ve mineralitesiyle tanınan, limon ve yeşil elma aromaları belirgin kadim çeşit.
Sultaniye (İç Ege): Manisa bölgesinin Türkiye’yi çekirdeksiz kuru üzümde dünya lideri yapan, orta gövdeli, tropikal aromalarıyla öne çıkan, çok geniş bir yemek yelpazesiyle uyumlu şaraplar veren beyaz üzümümüz.
Bornova Misketi (İzmir): Yoğun aromatik yapısı, beyaz çiçek ve narenciye notalarıyla dünyadaki en rafine misket varyasyonlarından biri.
Çalkarası (Denizli – Çal): Hem canlı rozeleri hem de zarif kırmızılara dönüşen yapısıyla yüksek asiditeli, kırmızı meyve odaklı Ege değeri.

Kırmızı Şaraplık Yerel Çeşitlerimiz

Öküzgözü (Elazığ / Malatya): Yuvarlak ve etli tanenleri, yüksek asiditesi ve erik-vişne aromalarıyla Anadolu kırmızı şarapçılığının amiral gemisi.
Boğazkere (Diyarbakır): Sert, dik ve güçlü tanenli yapısıyla eskitilmeye son derece uygun, Güneydoğu’nun bazaltik topraklarının gururu.
Kalecikkarası (Ankara): “Anadolu’nun Pinot Noir’ı” olarak anılan; pamuk gibi yumuşak tanenleri ve pamuk şekeri, çilek aromalarıyla zarif kırmızı stil.
Karasakız / Kuntra (Çanakkale / Bozcaada): Ada ikliminin sert rüzgârlarında olgunlaşan, baharatlı ve kırmızı meyvemsi gövdesiyle öne çıkan kadim çeşit.
Papaskarası (Kırklareli / Trakya): Tarihte saraylara layık görülen, yüksek asiditesi ve zengin aromatik derinliğiyle Trakya’nın en prestijli kırmızısı.

Anadolu’nun Kayıp ve Nadir Gen Kaynaklarını Keşfedin

Anadolu’nun kaybolmaya yüz tutmuş veya ilk kez ticari olarak şişelenen nadir gen kaynaklarını incelemek için Nadir Anadolu Üzümleri rehberimizi okuyabilir, bu üzümlerin yetiştiği coğrafyaları keşfetmek için Bağ Rotalarına Göre Şarap Tadımı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Menümüzdeki tüm yerel kadehleri şişe açtırma zorunluluğu olmadan deneyimlemek için Şarabı Siz Seçin konseptimizi okuyabilirsiniz; bu kadehlere eşlik edecek lezzet eşleşmeleri için WAYANA Tapasları rehberimizi ziyaret edebilirsiniz.