Tekirdağ’da paneldeydik: İklim Krizi, Yerel Üzüm Çeşitleri ve Yerel Maya Geliştirmeyi konuştuk.

T e k i r d a ğ ’ d a p a n e l d e y d i k : İ k l i m K r i z i , Y e r e l Ü z ü m Ç e ş i t l e r i v e Y e r e l M a y a G e l i ş t i r m e y i k o n u ş t u k .

Nisan 23, 2026

✦

Şarap Konulu Bilimsel Etkinlikler

22 Nisan 2026 tarihinde Tekirdağ Bağcılık Araştırma Enstitüsü tarafından düzenlenen Türkiye’nin gelecekteki şarap haritasını yakından ilgilendiren çok önemli bir paneli izleme fırsatı bulduk. Enstitü hakkında daha önce de kaleme aldığımız bir yazı olmuştu; ancak bu panel, yerel üzüm çeşitleri, yerel mayalar ve kapımızdaki iklim krizi üçgeninde bağcılığın geleceğine bilimsel bir ışık tuttu.

Ülkemiz açısından çok önemli bir işin sorumluluğunu taşıyan enstitünün koleksiyon bağlarında, Türkiye asma varlığının bütün envanteri koruma altına alınmış durumda. Sayısal bir değer olarak ifade etmek gerekirse; tam 1.459 çeşit asma ve üzüm çeşidi bu enstitüde yetiştiriliyor ve üzerlerinde AR-GE çalışmaları yapılıyor.

Panel haberini alınca programımızı revize edip günümüzü Tekirdağ’a ayırdık. Günün ek kazanımlarından birisi de yoldaki meşhur Tekirdağ köftesi durağı oldu; bunun için paneli düzenleyenlere ayrıca teşekkür borçluyuz doğrusu.

Panel Oturumunda Kimler Vardı?

Önce moderatörümüzden başlamamız lâzım. Camianın en kıdemli üyelerinden Prof. Dr. Elman Bahar neredeyse bütün salonu ismen selamlayarak sıcak bir giriş yaptı. Elman Hoca’nın kırk yıla yaklaşan bir kariyeri olduğunu hatırlatmamızda yarar var. Bu süre Türkiye’de şarap sektörünün kafasını kaldırmaya başladığı dönemin tümü anlamını taşıyor. Elman Hoca ve yetiştirdiği öğrenciler şarabın Türkiye’de varabileceği yerin yapı taşlarını oluşturuyor. Çünkü iyi şaraba giden yol elbette bilimden geçiyor.

Panelde sunumlarını dinlediğimiz uzmanlar Tekirdağ Bağcılık Araştırma Enstitüsü’nde kadrolu olarak çalışan çok deneyimli arkadaşlarımız. Panelistler ve sunumlarıyla ilgili kısa notları şöyle özetledik.

Saadet Sıcakyüz: Bağcılıkta İklim Krizi ve Gelecek Olasılıkları

Artık varlığını inkâr etmenin mümkün olmadığı iklim krizi konusunda bizi güncelleyen Saadet Sıcakyüz, kuraklık türlerinin çevre ve asma bitkisi üzerinde yarattığı etkileri anlatarak konuşmasına başladı.

Yaşanmakta olan iklimsel değişimin dünyadaki ve ülkemizdeki yansımaları sıralandı.
Enstitünün son yirmi yıldır titizlikle tuttuğu meteorolojik veriler paylaşılarak, değişimler sayısal olarak gözler önüne serildi.

Bu tablolar adeta bize bir mesaj veriyor ve 11.000 yıldır bu topraklarda yetişen yerel üzüm çeşitleri için iklim direnci özelliklerine daha yakından bakmamız konusunda bizi uyarıyor. Özetle çizilen tablo bizi biraz yordu ama gerçeklerden kaçamayacağımızı bir kez daha hatırlatmış oldu.

Tezcan Alço: Kayıp Yerel Üzüm Çeşitleri ve Tescil Süreçleri

Enstitünün en kıdemli uzmanlarından, ömrü bağların içinde geçen Tezcan Alço; yıllar boyu sürdürülen çalışmalarla ortaya çıkardıkları ve henüz sektörün farkında olmadığı ama şarap dünyası için büyük geleceği olan yerel üzümlerle bizi tanıştırdı.

Yaklaşık 40 çeşidin yer aldığı listeden 5 tanesinin tescil süreçlerinin tamamlandığını, hazırlanan protokollerle fidan üretimlerinin ve satışlarının başladığını öğrendik. Beş çeşide elbette çok sevindik ama aklımızdaki soru belli: Diğer 35 yerel üzüm çeşidi ne zaman hazır olur?

Üzerinde oturduğumuz ve uzun yıllardır ihmal ettiğimiz Anadolu üzümlerinin bu süreçlerini hızla tamamlaması, bugüne kadar bulduklarımızdan çok daha iyi özelliklere sahip örneklerle buluşmamızı sağlayabilir. Burada sektör paydaşlarının Tezcan Alço ve ekibine verecekleri destek ve motivasyon kritik önem taşıyor.

Çağrı Erseç: Şarap Üretiminde Yerel Mayalar

Şarap mayası konusundaki sunumuyla bizi en çok heyecanlandıran isim Çağrı Erseç oldu. Erseç, Papaskarası üzümü için farklı bağlardan topladıkları örneklerle yürüttükleri yerel maya izolasyonu çalışmalarını özetledi.

Tek tipleşme tehlikesi: Endüstriyel mayaların en büyük riski, şarapları tek tipleştirerek standart hale getirmesidir.
Teruarın gerçek hikayesi: Projenin hayat bulması durumunda, şaraplarımızda kendi üzümlerimizin genetiğinden doğan yerel mayalar kullanılacak. Bu da toprağımızın gerçek mikrobiyolojik hikâyesini şaraplarımıza taşıma fırsatı verecek.

Paneli dinlerken, geçmişte bu konuda çok emek harcayan Boğaziçi Üniversitesi’nden Prof. Dr. Neşe Bilgin’in çok başarılı ama ne yazık ki ticarileşemeyen yerel maya çalışmalarını hatırladık. Dileriz bu defa şarap üreticilerimizin kendi teruarımızın izlerini taşıyan yerli maya suşlarına erişmesini sağlayacak kalıcı bir çözüm üretebiliriz.

Trakyalı şarap üreticileri ve bağcılar panele büyük ilgi göstermişti. Sektörün içinden gelen önemli isimler soru ve açıklamalarıyla panelin derinleşmesine katkıda bulundular:

Büyülübağ’dan Alp Törüner,

Chamlija’dan Mustafa Çamlıca,

Ellez’den Muaffak Özdil,

Nuzun’dan Nazan Başol,

Prius’tan Metin Harbialioğlu soru ve açıklamalarıyla panele katkıda bulundu.

İklim Krizi Karşısında Yerel Üzüm Çeşitleri ve Koruma Stratejileri

Türkiye’nin bağcılık ve şarapçılık konusunda en büyük birikime sahip kurumu olan Tekirdağ Bağcılık Araştırma Enstitüsü, devletin tahsis ettiği bütçeyle bu devasa AR-GE operasyonunu yürütüyor. Katıldığımız panelin düzenlendiği yeni bina enstitüye tek bir yıl önce kazandırıldı. Bu binaları yapmanın, teknolojiyi takip edebilmek için yüksek bedelli laboratuvar donanımını sağlamanın ne denli zorlu olduğunu tahmin etmek zor değil.

Bu kısıtlı koşullar altında faaliyetlerin yüksek standartta sürmesini sağlayan Enstitü Müdürü Mehmet Ali Kiracı‘ya büyük bir teşekkür borçluyuz. Çalışmaların hedef odaklı yürütülmesi, kaynakların tedariki ve böyle bir uzman ekibin uyum içinde yönetilebilmesi, ülkemiz tarımı ve şarapçılığı için çok büyük bir hizmettir.

Mehmet Ali Bey’in şahsında tüm Tekirdağ Bağcılık Araştırma Enstitüsü ekibine şükranlarımızı sunuyoruz.

İklim krizinin bağcılığa etkileri, yerel varyetelerin korunması ve şarap bilimi ilginizi çekiyorsa, blogumuzdaki diğer araştırmalarımıza da göz atabilirsiniz: