Güzelyurt’ta Bir Bahar Buluşması

Anadolu topraklarında binlerce yıldır yaşayan doğal bağcılık ve mahzen geleneklerini incelerken, geleneksel küp şarapçılığının endüstriyel üretime karşı nasıl asil bir direnç noktası oluşturduğunu görebiliriz.19 Nisan 2025 Cumartesi günü, Gelveri’nin Güzelyurt’taki üretim ve yaşam alanı olan “TAŞ MAHAL”de her yıl Nisan ayında düzenlenen geleneğin sekizincisine katıldık.

Etkinlik başlamadan önce, Gelveri’yi henüz tanımayan şarap dostları için kısa bir bilgiyle başlayalım.

Gelveri: Volkanik Kapadokya Teruarında Antik Küp ve Amfora Şarapçılığı

Yaklaşık 15 yıldır geleneksel yöntemlerle şarap üreten Gelveri, iki kişilik bir mikro üretici. Hacer ve Udo’nun tutkusu, insana ve doğaya saygı temelli bir felsefeyle şekillenmiş. Üretimlerinde yalnızca üzümün izin verdiği kadarına razı olan, hiçbir katkı maddesi kullanmayan bir anlayışla hareket ediyorlar.

Bu yaklaşım, resmî bir tanımı olmasa da, Gelveri’yi natürel şarap üretiminin merkezine oldukça yaklaştırıyor.

Doğaya Saygılı Üretim Felsefesi

Gelveri’nin doğal üretim yaklaşımının temel unsurları şöyle:

Kimyasal ilaç yok:

Bağlarda tarım zararlılarıyla mücadelede ilaç kullanılmıyor. Kapadokya’nın filoksera barındırmayan yapısı bu konuda büyük avantaj sağlıyor.

Verim odaklı değil, doğa odaklı:

Asmaların verimini artırmak için endüstriyel katkılar yerine doğal süreçlere güveniliyor.

Kendiliğinden fermantasyon:

Üretim süreci, üzüm kabuğundaki ve tesiste yerleşik mayaların gerçekleştirdiği doğal fermantasyona dayanıyor. Ticari maya kullanılmıyor.

Toprak küplerde üretim:

Fermantasyon ve dinlendirme işlemleri geleneksel toprak küpler içinde yapılıyor.

Sempozyumun Amacı

Bu sempozyum, bir önceki yılın hasadıyla üretilen şarapların, henüz şişelenmeden önce tadılması için düzenleniyor. Tadım sırasında şaraplar, doğrudan toprak küplerden alınan örneklerle değerlendiriliyor.

Etkinlik, Gelveri’nin şaraplarına değer veren profesyoneller ve şarap severlerin bir araya geldiği samimi ve bilgi dolu bir buluşma.

Udo Hirsch’ten Açılış Konuşması

Etkinliğin fikir babası Udo Hirsch, açılışta yaptığı konuşmada şarap dünyasındaki güncel kırılma noktalarına dikkat çekti. Konuşmasında şu başlıklar öne çıktı:

• Küresel üretim ve tüketimdeki düşüş, sektörün kriz içinde olduğunu gösteriyor.
• Son dönemde yaşanan gelişmeler aslında 70 yıllık bir değişim sürecinin sonucu.
• Bu süreç sonunda şarap sektörünün iki farklı yola ayrılacağını savunuyor:
  1. Kaliteye dayalı, üzümün karakterini yansıtan “gerçek şarap” üreticileri
  2. Tüketici zevkine ve puan sistemine odaklanan, lezzet merkezli ürünler sunan üreticiler

Udo, bu ikinci yolun şaraplarda tek tipleşmeyi artırdığını, kalite odaklı üretimin ise gelecekte ayakta kalmanın en önemli anahtarı olduğunu vurguladı.

Dünya Şarap Sektöründe Ne Oluyor?

Udo’nun konuşması sonrasında, küresel şarap endüstrisindeki gelişmelere daha yakından bakmakta fayda var:

• 2023–2024 yıllarında dünya genelinde hem üretim hem tüketim düşüşe geçti.
• Üreticiler, artan stoklar nedeniyle üretimi azaltıyor.
• Fransa, stoktaki şarapları sabit fiyatla satın alarak üreticilere destek verdi ve bazı bağ alanlarını geçici olarak dinlenmeye aldı.
• ABD’nin gümrük tarifeleri, Avrupa’daki üreticileri yeni pazarlara yönlendirdi.

Türkiye’deki Durum

Tarım Bakanlığı verilerine göre:

• 2022 yılında 77 milyon litre olan şarap üretimi, 2023 ve 2024’te yaklaşık %20 düştü.
• İhracat, 2.7 milyon litreden 200 bin litreye geriledi.
• İthalat artmaya devam ediyor. Bu da dış üreticilerin Türk pazarında daha agresif satış politikaları izleyeceğini gösteriyor.

Kimler Ayakta Kalacak?

Bu çalkantılı dönemde kimin avantajlı olacağına dair öngörüler şöyle:

Büyük üreticiler:

Yüksek sermaye, büyük üretim hatları ve belirsiz pazar yapısı nedeniyle en riskli grup.

Orta ölçekli üreticiler:

Müşteri sadakatini korumak ve daha agresif rekabetle başa çıkmak zorundalar.

Mikro üreticiler:

Aile emeğiyle yürüyen küçük üreticiler, üretim süreçlerindeki şeffaflık ve tüketici duyarlılığı sayesinde daha esnek hareket edebilir.

Son Söz

Bu yazı, Gelveri’deki sempozyumun açılış konuşmasından yola çıkıp, şarap dünyasında yaşanan güncel dönüşümlere kadar uzandı. Sektörde yaşananlar endişe verici olabilir ama aynı zamanda daha duyarlı, daha bilinçli üretim modelleri için yeni fırsatlar da sunuyor.

Umarız bu tablo sizi düşündürür, ama moralinizi bozmaz.

Çünkü şarabın olduğu yerde umut da olur. 🍷

Gelveri’nin bu amforalarda hayat bulan antik ve doğal şarapçılık felsefesi, volkanik teruarların gücü ve saklı yerel üzüm çeşitleri ilginizi çekiyorsa, blogumuzdaki diğer nitelikli saha ve tadım analizlerimize da göz atabilirsiniz:

• Gelveri’nin antik küplerde kükürtsüz ve vahşi mayalarla gerçekleştirdiği o benzersiz doğal mikrodeneysel süreçleri, WAYANA YouTube kanalında doğrudan Udo Hirsch ile yaptığımız o derin sohbetin video kaydı üzerinden izlemek için Udo Hirsch: Düşünmeden İçmek Fayda Yaratmaz video incelememize göz atabilirsiniz.

• Kapadokya’nın bu sıra dışı ve avangart mahzen felsefesinin bir benzerini; şarabın karadaki klasik kav kurallarını tamamen terk ederek denizin derinliklerindeki o mutlak karanlığa ve basınca teslim edildiği su altı projelerinde okumak için Deniz Dibinde Şarap Yıllandırma: Su Altı Mahzenleri analizimizi inceleyebilirsiniz.

• Doğanın bağda sunduğu o doğal karmaşayı ve çeşitliliği korumak adına, amforalara giren farklı üzüm varyetelerini ayrı ayrı işlemek yerine aynı gün tek bir havuzda birlikte hasat edip fermente etme sanatı için Field Blend Nedir? Bağda Başlayan Doğal Harmanlama Sanatı teknik yazımızı ziyaret edebilirsiniz.

• Toroslar’ın o heybetli yüksek rakım mikroklimasında, tıpkı Gelveri gibi yerel gen kaynaklarını (Acıkara, Arya Özkan) yok olmanın eşiğinden kurtararak modern literatüre kazandıran butik üretici saha notları için Toros Dağlarının Unutulmuş Üzümleri: Elmalı Teruarı çalışmamıza bakabilirsiniz.