Şarap Kültürü ve Bilimi

Şarap, yalnızca bağda ve mahzende üretilen bir içecek değil; bilim, kültür, sanat ve toplumsal yaşamla iç içe gelişen bir mirastır.

WAYANA’da şarabın kimya, biyoloji ve duyusal algıyla ilişkisini; edebiyat, sanat, tarih ve gündelik yaşam içindeki yerini farklı araştırmalar ve bakış açılarıyla ele alıyoruz.

Kadeh

Şarabın Bacakları ya da Şarabın Gözyaşları

Şarap dünyasının en yaygın, en köklü ve duyusal açıdan en çok yanlış yorumlanan görsel efsanesini rasyonel fizik kurallarıyla masaya yatırıyoruz: Şarabın bacakları ya da şarabın gözyaşları. Kadehin çeperinde süzülen o narin sıvı yollarının arkasında yatan “Marangoni Etkisi”ni, alkol-su buharlaşma diferansiyellerinin yarattığı o yüzey gerilim gradyanlarını; bacakların kalınlığı ve süzülme hızının kaliteden ziyade alkol, gövde ve viskoziteye dair sunduğu o bilimsel verileri WAYANA’nın o sorgulayıcı ve enolojik perspektifiyle gururla sunuyoruz.

Kalite

Üzümün Ayakla Ezilmesi: İlkellik mi? Kalite mi?

Endüstriyel şarap fabrikalarının o soğuk paslanmaz çelik pres hatlarına karşı, insan tabanının o milimetrik enolojik esnekliğini ve binlerce yıllık bir zanaatkarlık mirasını masaya yatırıyoruz: Üzümün ayakla ezilmesi bir ilkellik mi yoksa mutlak bir kalite arayışı mı? Mekanik baskıların üzüm çekirdeklerini parçalayarak şırada yarattığı o geri dönüşü olmayan acı tanen kırılmalarını, Portekiz’in asil granit “Lagar” havuzlarında yürütülen o eşsiz fenolik ekstraksiyon mucizelerini WAYANA’nın o rasyonel, bilimsel ve antropolojik perspektifiyle gururla sunuyoruz.

Bileşenler

Şarapta %1 Etkisi

Şarap dünyasındaki o abartılı pazarlama balonlarını, elitist fiyat etiketlerini ve tüm algı illüzyonlarını sarsıcı rasyonel kimya verileriyle yerle bir ediyoruz: Şarapta %1 etkisi. Şişedeki sıvının %99’unu oluşturan o sıradan su ve etil alkol matrisinin ötesine geçerek; şaraba asıl karakterini, taklit edilemez teruar kimliğini ve dikey asiditeyi kazandıran o %1’lik görünmez mikro-bileşenlerin (tartarik asitler, aromatik esterler, uçucu fenoller ve mineraller) o muazzam kimyasal dünyasını WAYANA’nın bilimsel ve analitik vizyonuyla gururla sunuyoruz.

Oksijen

Şarap Üretiminin Olmazsa Olmazı: OKSİJEN

Şarabın mahzendeki o en loş, en sabırlı ve kimyasal açıdan en hassas dengesini masaya yatırıyoruz: Şarap üretiminin olmazsa olmazı oksijen. Havayla kontrolsüz temasın şarabı sirkeleştiren o yakıcı oksidasyon süreçlerinden, sıfır temasın yarattığı o indirgenmiş (redüktif) çürük yumurta ve karton kokularına; meşe fıçıların gözeneklerinden süzülen o milimetrik mikro-oksijenasyonun tanenleri kadife gibi yumuşatan polimerizasyon sırlarını WAYANA’nın o derin kimya ve enoloji vizyonuyla sunuyoruz.

İçecek

Şarap Yalnız Alkollü İçecek Değil

Kadehteki o yaşayan fermente sıvının, endüstriyel ve ticari sınırları yıkan o büyüleyici felsefi derinliğini mercek altına alıyoruz: Şarap yalnız alkollü içecek değil. Neolitik Çağ’dan bu yana asmanın medeniyet kurucu rolünü, mitolojilerden sanat eserlerine sızan o güçlü kültürel semiyotiği ve toprağın o saklı mineral hafızasını kadehte nasıl anıtsal birer yaşam günlüğüne dönüştürdüğünü WAYANA’nın o sarsılmaz kültürel ve entelektüel vizyonuyla gururla sunuyoruz.

Türleri

Başka Vitis Aileleri de Var: Tanıyalım mı?

Şarap dünyasının o asil hükümdarı Vitis vinifera’nın gölgesinde kalmış, ancak enoloji tarihinin seyrini ve kaderini kökten değiştirmiş o gizli kahramanları sahneye davet ediyoruz: Başka Vitis aileleri. Kuzey Amerika kökenli Vitis labrusca, riparia ve rupestris gibi dirençli türlerin botanik anatomilerini, küresel filoksera felaketine karşı asmaya sundukları o sarsılmaz köksel kalkanı ve “foxy” aromaların arkasındaki metil antranilat kimyasını WAYANA’nın bilimsel ve ampelografik perspektifiyle mercek altına alıyoruz.

Fermentasyon

Şarapça’dan Türkçe’ye: Malolaktik Fermantasyon

Adında fermantasyon geçse de inanmayın, aslında bu işlem bir asidin başka bir aside dönüşmesinden ibaret bir kimya işlemi. Bugün fermantasyonun  ne olduğunu biliyorsak, bu bilgiyi Louis Pasteur’e borçluyuz. Yaklaşık 150 yıl önce yaptığı çalışmalar sayesinde fermantasyonda mayanın görevinin ne olduğunu anladık, o gün bu gün sağlanan gelişmelerle şarap üreticileri daha güvenle üretim yapabilecekleri koşullara sahip oldular. Pasteur’ün açmış olduğu yoldan ilerleyen bilim insanları ilerleyen araştırmalarda hem biriken bilginin rehberliği hem de giderek gelişen teknolojik donanım sayesinde bu alanda pek çok başka sürecin de açıklamasını yapabildiler. Bu araştırmalar arasında bugünkü konu başlığımız olan malolaktik fermentasyon ya da daha doğru ifadeyle malolaktik dönüşüm de var.

Tadım

WAYANA 301: Müzik ve Şarap İlişkisi – 2

Akustik enoloji ve nöro-gastronomi serüvenimizin ikinci heyecan verici perdesini açıyoruz: Müzik ve şarap ilişkisi – 2. Çalan eserin temposunun (BPM) ve ritmik yapısının parasempatik sistemi uyararak şarabın damakta kalış süresini (aftertaste) ve gövde ağırlığını nasıl doğrudan manipüle ettiğini; gürültülü ortam akustiğinin tat alma duyularımızı nasıl çölleştirdiğini ve ideal bir servis tasarımı için akustik bütünlüğün o hayati rolünü WAYANA’nın rasyonel perspektifiyle sunuyoruz.

Duyusal

WAYANA 301: Müzik ve Şarap İlişkisi – 1

Şarap tadımını geleneksel üç duyunun (görme, koklama, tatma) dar kalıplarından çıkararak beynimizin o muazzam çoklu duyusal (multisensory) sınırlarına taşıyoruz: WAYANA 301 tadımında müzik ve şarap ilişkisi. İşitsel frekansların koku ve tat korteksindeki nöral ağları nasıl manipüle ettiğini, Oxford laboratuvarlarından çıkan rasyonel çapraz-modal (crossmodal) veri transferlerini ve müziğin şarabın asiditesini veya gövdesini nasıl baştan yazdığını WAYANA’nın bilimsel ve nöro-enolojik vizyonuyla sunuyoruz.

Maserasyon

Karbonik Maserasyon

Şarap yapımındaki o alışılmış kırma, ezme ve dikey presleme ritüellerini tamamen tersyüz eden, salkımları bütün halde tanka hapsederek biyokimyasal birer mucize yaratan o avangart mahzen tekniğini masaya yatırıyoruz: Karbonik maserasyon. Dışarıdan hiçbir maya müdahalesi olmadan, asmanın kendi canlı hücre içi (intrasellüler) enzimleriyle yürütülen o frapan muz ve çilek aromalı fermentasyon mekanizmalarını; yarı-karbonik maserasyonun o muazzam doğal sinerjisini ve asit azaltıcı enolojik etkilerini WAYANA’nın o akıcı ve analitik vizyonuyla sunuyoruz.