Geleneksel şarapçılık kültüründe bağın sunduğu doğal çeşitliliği korumak, mahzendeki mühendislik adımlarından ziyade bağda yapılan akılcı bir hasat stratejisiyle başlar. Porta Caeli, ya da şirket unvanıyla Vinero, faaliyete geçtiğinden beri şaraplarıyla menümüzde yer alan üreticilerimizden birisi. Çok yakın ve dostça ilişkiler içinde olduğumuz Porta Caeli ekibiyle bir sohbette, bir parsellerindeki karışık asma popülasyonunu olduğu gibi işleyerek bir ‘field blend’ yaptıklarını konuşmuştuk. Konuştuğumuz zaman diliminde ellerinde örnek kalmadığı bir dönem olduğu için tatma fırsatı bulamamış, ama bir sonrakine örnek beklediğimizin altını kalın kalın çizmiştim.

Gel zaman git zaman, Porta Caeli Field Blend örneğinin şişelenme zamanı geldi. İlk ağızda göndermede biraz gecikmiş de olsalar, örnek elimize ulaştı. Örnekle ilgili değerlendirmenin yeri bu yazı değil ama 2023 rekolteli ‘Sestos’ adını verdikleri şarabı geldiğinizde içmenizi öneririm. Tanımaya değer bir şarap.

What is a Field Blend?

Modern şarapçılıkta üzüm, ön plandadır. Üzümün ekonomik önemi o denli öne geçmiştir ki yapılan tüm çalışmalar üzüm türünün en seçkin örneğini elde etmek üzerine kurgulanır. Klon seçimi, modern bağcılığın temelini oluşturur. Şaraplar mikro parsel teruvarları esas alınarak üretilir, bunların her biri şarabın satış şansını artıran, fiyat skalasında avantaj sağlayabilecek katma değerler olarak kabul edilir.

Ama geleneksel bağcılık ve şarapçılıkta üzüm bu konumda değildi. Farklı üzüm türleri aynı bağda bir arada hayat bulurdu, beraber hasat edilirdi ve fermantasyonu da yine karışık olarak birlikte yapılırdı. İşte yazımıza adını veren bu yaklaşım ‘FIELD BLEND’ olarak adlandırılır.

Field Blend, bugünkü varoluşsal kaygıların bu kadar ağır hissedilmediği daha eski dönemlerin metotlarından birisi. Doğayla daha barışık bir anlayışın egemen olduğu, insanın doğayla kavga etmeyi değil, doğanın ritmine ayak uydurmayı tercih ettiği dönemlerden bize uzanan bir miras. Bu yaklaşım, hasattan çıkacak şarabı önceden planlamayı değil, bilinmezliği oyunun bir parçası olarak kabul eder. Hayatın akışına güvenen, doğayla uyumlu bir üretim biçimidir.

Aynı Bağda Ortak Hasat ve Field Blend Felsefesi

• Aynı bağda bir arada bulunan farklı üzümlerin iklim koşullarına karşı farklı toleransları olur. Bu birliktelikler iklim değişikliğine karşı direnç yaratır.
• Co-fermentation allows each variety to contribute its own strengths to the final wine, resulting in more complex and layered expressions.
• In traditional vineyards, precise row-by-row varietal planning wasn’t a concern. Vines were planted intuitively, not scientifically—and there was nothing unusual about having red and white grapes growing together.

Do Field Blends Still Have a Place Today?

İkinci Dünya Savaşı sonrasında hızlı bir büyüme ivmesi yakalayan insanlık, uzun yıllar boyunca konforla uygarlığı eş tuttu; bu bakışın aslında bir yanılgı olduğunu ise geç fark etti. Hep daha fazlasının peşinde koşulduğu bu dönemin hiç bitmeyeceği düşünülürken, gerçeğin böyle olmadığıyla yüzleşmeye başladık. Dünyanın biz insanlar için yaratıldığını düşünmenin yanlış olduğunu kabul ettiğimizde, gezegenimiz dönüşü olmayan yeni bir döngüye girmişti bile.

Some saw it coming. A small but growing number of winemakers—those who embrace natural methods—have long resisted industrial logic. Field blending belongs to this tradition. It’s not just a winemaking technique; it’s a worldview. One that rejects engineering in favor of ecology. One that listens before acting.

Examples from Around the World

Douro Valley, Portugal

Douro is perhaps the most iconic field blend region in the world. It’s common for old vineyards to contain over 20 different grape varieties, all harvested and vinified together. Touriga Nacional, Tinta Roriz, Touriga Franca—each plays its part. Producers like Niepoort and Wine & Soul carry the tradition forward with elegance and confidence.

California / Old Zinfandel Vineyards

Vineyards planted in the late 1800s still contain Zinfandel, Petite Syrah, Carignan, and Mourvèdre growing side by side. Ridge Vineyards (notably their Geyserville blend) and Bedrock Wine Co. are keeping these historic sites alive through thoughtful field blend practices.

Vienna, Austria – Gemischter Satz

Yasal olarak tanınan nadir field blend örneklerinden biri. Viyana çevresindeki bağlarda Grüner Veltliner, Riesling, Traminer gibi beyaz üzümler birlikte dikilir ve birlikte fermente edilir. “Gemischter Satz” UNESCO tarafından korunan kültürel miraslardan biri olarak kabul ediliyor.

Spain – Priorat & Alto Piemonte

In both Priorat and the foothills of the Alps in northern Italy, vineyards with naturally mixed grape populations are still in use. Garnacha, Cariñena, and Picapoll grow together and are often vinified as one. Producers like Álvaro Palacios use this approach to craft long-lived, deeply expressive wines.

Field Blends in Turkey

Türkiye’nin şarap geçmişi bir çelişkiler yumağı gibi. Bir yandan dünyada yabani asmanın ilk evcilleştiği sürece ev sahipliği yapan, şarabın ortaya çıktığı ‘Bereketli Hilal’ adı verilen toprakların üzerinde yaşayan bizler, bağcılık ve şarapçılık geleneğine yüzyıllarca yabancılaşan ve bağcılıkta yetkinleşen Hristiyan topluluğu, siyasi sebeplerle toprağından ayıran süreçlerin de gözlemcisi olduk.

After the founding of the Republic, policies aimed at reviving viticulture and winemaking were launched. But political turnover stifled continuity. Today, Turkey’s wine industry is in a kind of renaissance—but one led mostly by bold, modern investors and a technical, engineering-driven ethos.

Ama iktidarların el değiştirmesi bu politikaların da hayata geçmesine izin vermedi. Bugün ülkemizin şarap sektörü, bir avuç gözüpek yatırımcının hâlâ yatırım yapmayı sürdürdüğü ilginç bir yeniden doğuş dönemi içinde. Ama bu dönem daha çok bağ ve şarap mühendisliğinin ortaya koyduğu modern anlayışla şekil buluyor. Bu yönüyle geçmişten güç alarak sürdürülmesi gereken Field Blend anlayışının bizdeki karşılığı sembolik ve romantik düzeyde. Görünen o ki, böyle de kalacak.

Bizde şarapçılık geleneği geçmişten beslenen Bozcaada’da Karalahna, Kuntra gibi kırmızı üzümlerle Çavuş gibi beyaz üzümün birlikte yaşadığı bağların olduğunu biliyoruz. Ama bu bağlardan elde edilen Field Blend örnekler ticari değil, ev tüketimi için işlenirdi.

That’s why Porta Caeli’s Sestos is so exciting. It’s a rare and beautiful example of what a Turkish-style field blend can look—and taste—like. Let’s not take it for granted.

Farklı üzümlerin bağda kurduğu bu ortak yaşam felsefesi, Field Blend tekniğinin getirdiği aromatik derinlik ve teruarın saf dışavurumları ilginizi çekiyorsa, blogumuzdaki diğer nitelikli araştırmalarımıza da göz atabilirsiniz:

• Asmanın bu monokültür yalnızlığına hapsedilmeyerek, doğadaki diğer ağaçlarla ve bitki örtüsüyle kurduğu o kadim biyolojik ekosistem dengesini felsefi olarak okumak için Married Vines: Asmanın Doğayla Akılcı İzdivacı ekoloji yazımızı inceleyebilirsiniz.

• Field Blend tekniğinde bağda gerçekleşen o doğal karmaşanın aksine, mahzende siyah üzümlerin içindeki beyaz cevheri süzerek tamamen berrak ve steril bir zerafet sunmayı amaçlayan teknik monografimiz için Blanc de Noir yazımıza göz atabilirsiniz.

• Güneydoğu Anadolu’nun kurak ve kalkerli topraklarında, Field Blend yaklaşımına harika bir tekil gövde alternatifi sunan, yüksek asiditesi ve vahşi tanenleriyle öne çıkan o asil kırmızıyı tanımak için Horoskarası Üzüm Rehberi çalışmamızı ziyaret edebilirsiniz.

• Aynı bağ ve aynı üzüm karması sabit tutulsa bile, her hasat dönemindeki iklimsel salınımların, güneşin ve yağmurun şaraba nasıl birbirini tekrar etmeyen zamansal imzalar attığını dikey tadım verileriyle görmek için Aynı Üzüm, Aynı Bağ, Farklı Yıllar analizimizi okuyabilirsiniz.