Beyaz şarap dünyasında teruarın özelliklerini bir ayna gibi kadehe yansıtan asil varyeteleri incelediğimizde, ilk sırayı hiç kuşkusuz Chardonnay alır. Aslen Fransız olsa da artık dünyada şarap yetiştirilen neredeyse her ülkede kendisine yer bulan Chardonnay aynı zamanda en çok üretilen üzümlerden birisidir. Bu denli yaygın olması, çok farklı iklim özelliklerine sahip bölgelerde yetiştirilmesi sonucunu doğurur. Tahmin edeceğiniz gibi, bu farklı iklimlerin Chardonnay üzerindeki etkileriyle üzüm ve şarap çok farklılaşır.
Chardonnay adaptasyon kabiliyeti çok yüksek bir üzüm. Dünyada bu denli yaygınlaşmasını, bu özelliğine borçlu. Şarapla yeni tanışanlardan uzmanlara kadar uzanan geniş bir şarap sever kitlesi tarafından zevkle tüketilir. Ayrıca hem tankta hem de meşe fıçıda üretilmesi,, üreticiler için farklı varyasyonlarının işlenmesi fırsatını yaratır.
Chardonnay bu denli yaygın ve hâkim şarap olunca şarap severler arasında bir reaksiyon grubunun oluştuğunu da hatırlatalım. Bu grup, Chardonnay karşıtlığını “ABC” sloganıyla ifade ederek hepimizi gülümsetir. “Anything But Chardonnay” sözcüklerinin baş harflerinden oluşan bu deyiş “Chardonnay olmasın da ne olursa olsun” diye Türkçeleştirebileceğimiz, bizi gülümseten bir deyiş.
Küresel Şarap Kültüründe Chardonnay ve Stil Çeşitliliği
Doğum yeri Fransa’nın Burgonya Bölgesi olan Chardonnay şarabı, kadehimizde açık sarıyla altın sarısı arasında değişen renkleriyle kendisini gösterir.
In cold climates, it is recognized by aromas of citrus, green apple, and pear.
In warmer climates, it exhibits richer aromas such as peach, melon, pineapple, and mango.
The acidity level varies between medium and high, making it easy to drink.
The body ranges from medium to full-bodied depending on the processing method.
Chardonnay Şaraplarında Karşımıza Çıkan Kompleks Tatlar
We always say that three fundamental elements determine what we see in our glass:
- Grape
- The Terroir
- The Human Element
In this article about Chardonnay, we have seen what the grape itself contributes in terms of acidity and body, and the effects of cold and warm climates as key aspects of terroir.
Now it’s time to look at how human influence and other factors of terroir beyond climate create differences in Chardonnay wines.
Toprak Yapısı Neyi Değiştirir?
One of the vine’s most important features is its ability to adapt to various soil types. Limestone and clay soils, especially with their water retention properties, are soils where vines adapt without much strain. If these soils were once underwater in ancient geological periods and enriched with marine fossils, the Chardonnay wines from these regions often give us aromas reminiscent of wet stones walking along the shore. The Chablis wines from Burgundy, the birthplace of Chardonnay, are among the best examples of this.
Maya Kullanımıyla Neler Elde Edilebilir?
The main role of yeast, to which we owe the existence of wine, is fermentation. But winemakers have discovered another effect of leaving yeast in the tank after fermentation: the aroma of toasted bread.
If a winemaker wants to differentiate their Chardonnay by using toasted bread aromas, one way is by managing the dead yeasts carefully.
Fermantasyon İçin Kullanılan Tankların Etkisi
Şarap yapımında kullanılan tanklar, oksijen geçirgenliği açısından farklılıklar gösterir. Eğer şarap yapımcısı oksijen temasının neredeyse hiç olmamasını tercih ederse, yalıtımlı kapakları olan paslanmaz veya beton tankları tercih eder. Bu durumda oksijenin azaldığı şartlarda sürdürülen fermantasyon, her zaman önümüze gelmeyen sönmüş kibrit çöplerinin çıkardığına benzer yanık is kokusunu getirir burnumuza.
Maya Dışında Bir Başka Mikro Canlının Etkisi
Chardonnay şarabında karşımıza çıkan keskin malik asidi yumuşatma görevi bir başka mikro canlının işidir. Teknik adıyla “Malolaktik Fermantasyon-MLF” denen bu işlem, aslında fermantasyon değil, kimyasal bir dönüşümdür. Bu dönüşümün kattığı en önemli lezzetlerden birisi tereyağı ve krema etkisidir. Chardonnay şarapları ağızda yağ gibi kayarak hareket etme özelliğine bu sayede sahip olur.
Meşe Fıçılar ve Chardonnay
In Chardonnay production, fermentation is mostly done in stainless steel tanks. After this stage, the winemaker makes decisions based on the flavors they want to emphasize in the wine.
Eğer elde edilen taze şarap beklentileri karşılıyorsa, bir başka işlem yapmadan şişelenip satışa verilebilir. Ama yukarıda değindiğimiz ya da bunların dışındaki aroma ve tat beklentilerinin peşinden koşulacaksa, meşe fıçı önemli seçeneklerden birisi olabilir.
The impact of oak barrels on Chardonnay depends significantly on the origin of the barrel (French, American, etc.) and how many times it has been used. Especially with the first use, oak barrels provide prominent vanilla, caramel, and spice effects, which — if not used moderately — can even obscure the primary profile of the grape. The effects of barrels in subsequent uses are less pronounced.
Final Word
Chardonnay is one of the most consumed wines worldwide. As with every wine, the grape, the land where it grows, and the winemaker leave deep marks on the final product. Setting aside uncontrollable climate effects, we have tried to see how human-controllable factors create variations in Chardonnay wines.
The influences that experience and expertise can produce in Chardonnay naturally differ with other grapes. The fact that wine has such a broad spectrum and that our growing understanding of the production process allows us to discover the still hidden, secret sides of this millennia-old product is what excites us the most, isn’t it?
Chardonnay’in kadehte hayat bulan bu muazzam teruar esnekliği, beyaz şarap stilleri ve asil varyetelerin ampelografik özellikleri ilginizi çekiyorsa, blogumuzdaki diğer nitelikli araştırmalarımıza da göz atabilirsiniz:
Chardonnay gibi küresel çeşitlerin aksine, dünyanın bambaşka bir ucunda büyük bir disiplin ve mikro-teruar saygısıyla yetiştirilen egzotik Uzak Doğu beyazlarını keşfetmek için Endemik Şaraplık Japon Üzümleri ampelografi analizimizi inceleyebilirsiniz.
Farklı rekoltelerdeki güneş, yağmur ve sıcaklık salınımlarının, asma sabit kalsa bile şarabın aromatik ve asidite yapısını nasıl kökten değiştirebildiğini profesyonel dikey tadım verileriyle okumak için Aynı Üzüm, Aynı Bağ, Farklı Yıllar çalışmamıza göz atabilirsiniz.
Chardonnay gibi zengin gövdeli beyaz şarapların o büyüleyici altın sarısı renk tonlarının, antik çağların bulanık sıvılarından modern laboratuvar spektroskopisine uzanan tarihsel hikâyesini görmek için Şarapta Renk Kavramının Tarihsel Seyri makalemizi ziyaret edebilirsiniz.
Doğru seçilmiş bir kadehin fiziksel formunun, Chardonnay’in meşeden gelen o zengin tereyağlı aromalarını ya da çelik tanktan gelen mineralitesini damağa nasıl tamamen farklı aktardığını okumak için How Glass Shape Changes Tasting rehberimize bakabilirsiniz.
