“Rivayet edilir ki Roma İmparatorluğu döneminde Ankara’dan Roma saraylarına şarap gidermiş. Eğer bu rivayet doğru ise, gönderilen bu şarapların mutlaka Kalecik Karası üzümlerinden yapılmış bulunan kırmızı şarap olması gerekir. Zira Kalecik Karası üzümü, yıllarca yaptığımız araştırmalara göre gerçekten yurdumuzun en iyi kırmızı şaraplık üzümü olduğu gibi, şarapları kalite bakımından dünyaca ünlü Fransız kalite kırmızı şaraplarıyla rekabet edecek ve boy ölçüşecek bir kalitededir. Buna göre diyebiliriz ki Fransızlar için Pinot Noir üzümü ne ise, Kalecik Karası üzümü de Türkiye için odur.”
Yukarıda alıntıyı Ankara Üniversitesi Ziraat Fakültesi öncü öğretim üyelerinden Prof. Dr. Arif Akman’dan yaptım. 1995 yılında kaybettiğimiz Rahmetli Akman’ın bu yazısının devamı, Kalecik Karası üzümünün son yüz yıl içindeki macerasını anlamak açısından çok değerli bir belge. Meraklıların yazının bitimindeki linkten okumasını öneririm.
Kalecik Karası üzümünden şarap yapımının genç Cumhuriyet’in kuruluş yıllarına kadar uzanan ve kayıt altına alınmış bir tarihi var. Ülkemizin kuruluş dönemindeki reformist kimliğinin her alanda olduğu gibi şarap alanında da nasıl hızlı bir ilerleme sağladığını bu kayıtlarda görüyoruz. İlerleyen yıllarda iktidarların reformcu kimliklerini muhafazakâr kimliğe terk etmesiyle her alanda olduğu gibi şarap alanında da çöküşün başladığını tarih bize söylüyor.
Eskiden geniş bağlık alanlara sahip olan Ankara ve çevresinde yetişen bu üzümün esas doğum yeri Kalecik. 1960’lı yıllarda bütün bu coğrafyayı kasıp kavuran filoksera, Kalecik Karası asmalarını da tarumar etmiş. Bu felaketin geride kalmasından sonra Tekirdağ Bağcılık Araştırma Enstitüsü’nün yürüttüğü bir projeyle Kalecik Karası asma klonları arasından seçimler yapılmış ve üzümün hem Trakya hem Kalecik yörelerinde yeniden hayat bulması sağlanmış.
Kalecik Karası mavi tonları hissedilen siyah bir üzüm. Orta büyüklükteki yuvarlak taneleri kalın kabuklu. Koni biçiminde, sıkı salkımlar halinde büyüyor taneler. Kalecik Karası şaraplarının meyvemsi kimliği çok güçlü. Yetiştiği yöreye bağlı olarak çilek, frambuaz ve kirazın öne çıktığı nefis şaraplar veriyor. Kalecik Karası şarapları düşük tanenli, orta gövdeli ve kırmızı şarapların ortalamasına göre oldukça güçlü asiditeye sahip.
Kalecik Karası çok yönlü, hemen her çeşit şarap uygulamasına elverişli bir yapısı var. WAYANA Şarap Menüsünde Kalecik Karası şarapları çok zengin bir çeşitlilikle yer alıyor. Yalnız kırmızı şarap olarak değil, roze, blanc de noir olarak üretilen beyaz örneklerini, yalnız doğal mayayla yapılanlarını tatmanız mümkün. Kalecik Karası üzümünün ülkemizin hemen her yerinde yetiştirildiğini de göz önüne alacak olursak birbirinden çok farklı teruvarlarda yetişen ve teruvarlarının özelliklerini yansıtan üzümlerden yapılan değişik şarapları da hatırlamamızda fayda var.
Arif Akman’ın yazısı için: https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/79470
