Bir Tadım Serisinin Öyküsü

Yaşadığımız toprakların tarih açısından nasıl güçlü bir geçmişe sahip olduğunu elbette bu işe adım atarken de farkındaydık. WAYANA’yı hayata geçirirken yalnızca bir şarap evi açmak değildi niyetimiz. Şarap kültürünü sadece lâfta değil, uygulamada da kucaklayan pek çok hayalimiz vardı. Bunlardan bazılarını hayata geçirmeyi başardık. İstanbul’un en geniş şarap menüsünü servis etmek istiyorduk ama bu en büyüğü olsun iddiasıyla değil; gerçek şarap severlerin gerçekten aradıklarını bulacakları içerik zenginliğine ulaşmasıydı hedefimiz. Bu hayalimizi gerçekleştirdik. WAYANA’da 450 Türk şarabı servis ediyoruz.

Yurt dışına gittiğimizde bulunduğumuz ülkenin üzümlerinden yapılan yerel şarapları kadehle keşfetme fırsatı bulamadığımız zaman uğradığımız hayal kırıklığını bize gelenlerin yaşamamasını sağlamak bir başka önceliğimizdi. Bunu da yapabildik. WAYANA menüsünde yer alan şarapların hepsini isteyen kadehle, isteyen şişeyle alabiliyor. Çoklu tadım yapmak isteyenler için üçte birlik kadehlerle dilediği çeşitte şarap seçeneğimiz var.

Yapma hayalini kurduğumuz hizmetlerden bir başkası şarap tadımlarıydı. Kurulduğumuzdan bu yana yaklaşık elli şarap tadım etkinliği düzenledik. Bu etkinlikler sayesinde geniş bir network sahibi olduk. Katılımcıların çoğu ilk kez şarap tadımına katılan meraklılardan oluşuyordu. Konukların profilini dikkate alarak tadımların ilk bölümünü temel şarap ilkelerine ayırdık, daha sonra bu temel ilkeleri standart bir giriş paketi haline getirdik ve adını WAYANA 101 koyduk. WAYANA 101, yılın farklı zamanlarında yeni meraklılar için tekrarladığımız düzenli bir şarap tadımı oldu.

Antik Sempozyumlardan Modern Kadehlere Duyusal Evrim

Şarap tadımı, insanlığın duyusal ve kültürel evrimiyle dikey olarak şekillenmiş köklü bir ritüel bütünüdür. Antik Yunan’ın o meşhur sempozyumlarında ya da Roma’nın seçkin ziyafetlerinde şarap; sarp dağların, killi amforaların ve baharatlı balların eşliğinde tüketilen toplumsal bir statü ve dinsel arınma aracıydı. O çağların insanı için kadehteki sıvı, bugünün steril laboratuvar analizlerinin çok ötesinde, doğrudan tanrılarla ve doğanın çıplak kaosuyla kurulan mistik bir bağ demekti. Yüzyıllar boyunca saray mahzenlerinde, manastırların loş dehlizlerinde keşişlerin sabırlı ellerinde rafine edilen bu duyusal algı, modern çağda üzümün ve teruarın en narin detaylarını deşifre eden dikey bir enoloji bilimine dönüştü. Bugün bir kadehi koklamak, aslında insanlığın binlerce yıllık duyusal arayış mirasını dürüstçe selamlamaktır.

Kadehteki Zaman Boyutu: Geçmiş Hasatların Canlı Şahitliği

Bir şarap şişesini açıp onu duyusal olarak analiz etmeye başladığımızda, zaman algımız doğrusal sınırlarından sıyrılarak dikey bir zaman tüneline dönüşür. Kadehteki o derin sıvı; aslında yıllar önce o bağ alanına düşen yağmurun, asmanın yapraklarını okşayan rüzgarın ve o hasat mevsiminde toprağı işleyen zanaatkâr ellerin saklanmış, dondurulmuş birer hülasasıdır. Yıllanmış bir şarabı koklarken burnumuza ulaşan o kuru yaprak, tütün veya deri gibi tersiyer aromalar, sıvının şişe içindeki o sessiz, karanlık ve loş mikroskobik evriminin doğrudan kanıtıdır. Şarap, zamanı kendi gövdesinde dürüstçe hapseden ve yıllar sonra başka bir coğrafyadaki bir kâşifin damağında o zamanı yeniden canlandırabilen yeryüzündeki tek yaşayan sıvı hafıza atlasıdır.

2024 yılında başlayacağımız Zaman Tünelinde Şarap Tadımı etkinlik serisi de hayalini kurduğumuz etkinliklerden birisiydi. Nasıl olmasın? Bizim yaşadığımız topraklar üzümün ilk kez ehlileştirildiği topraklar. Ülkemizde kaydı tutulan 1.700’den fazla üzüm çeşidi var. Bunların kaç tanesinden şarap yapılır, henüz bu sorunun bile cevabını bilmiyoruz. Şarabın doğduğu topraklarda yaşayıp tarihsel gelişimine kayıtsız kalmak mümkün mü? Değil elbette. İşte bu etkinlik serisi sayesinde bir başka hayalimizi, hem şarabı hem de tarihi önemseyen meraklılarla birlikte hayata geçiriyoruz.

Tarih Süzgecinde Anadolu Uygarlıklarında Şarap

Cumhuriyetimizin kurulmasından bu yana devletimiz olanakları ölçüsünde arkeolojiye kaynak ayırmış. Bu alanda uluslararası işbirliklerine önem verilmiş. Yitirilen değerler olmuş ama kazanılan pek çok şey de var biriktirdiğimiz. Her ne kadar bir başlık olarak şarap arkeolojisi çok öne çıkmamış olsa da, Anadolu uygarlıklarının kültürlerinin ayrılmaz bir parçası olan şarap, çok zengin bir obje portföyü oluşturuyor müzelerimizde ve ören yerlerinde. Dünyada en çok şarap objesi bulunan müzenin Ankara’daki Anadolu Medeniyetleri Müzesi olması, bunun en güzel kanıtıdır.

WAYANA’nın yeni tadım serisinin her etabında dört Anadolu uygarlığını ele alıyoruz. Bu uygarlıklar bizim topraklarımızda farklı bölgelerde ve farklı zaman dilimlerinde yaşamışlar. Yaşadıkları zamanlar bugünlerden binlerce yıl önceye uzanıyor. Geçmiş zamanlardan bizim için bıraktıkları ipuçları sayesinde neler yaptıklarını, nasıl evlerde yaşadıklarını, ne yediklerini, ne içtiklerini, nasıl eğlendiklerini, nasıl ibadet ettiklerini keşfetmeye çalışıyoruz. Bizim projektörlerimiz, o günlerde nasıl şaraplar içtiklerini aydınlatmak üzere ayarlandı.

Serinin ilk etabında yer alan İyonya, Hitit, Likya ve Selefki uygarlıklarının şarapla ilişkilerine ve ülkemizde bu konuda yapılan çalışmalara bu serinin ikinci yazısında devam edeceğiz.

—
Duyusal Analiz ve Zaman Tüneli Serisi

Kadehin içindeki o narin zaman yolculuğunu ve insan zihninin duyusal dehlizlerini tüm katmanlarıyla keşfetmek için serimizin diğer adımını takip edin:

BÖLÜM 1: Zaman Tünelinde Şarap Tadımı – Evrimsel Adımlar ve Tarihsel Hafıza Antik Yunan sempozyumlarından modern enoloji laboratuvarlarına uzanan duyusal evrimi ve geçmiş hasatların o yaşayan iklim anılarını kadehte dürüstçe hapseden tarihsel hafızayı okumak için serimizin kurucu ilk bölümüne geri dönün: